Urlop na żądanie: 4 dni w roku i 7 gotowych przykładów
Urlop na żądanie to 4 dni w roku kalendarzowym, które bierzesz w terminie wskazanym przez siebie, bez planu urlopów i bez uzgadniania daty. Warunek: zgłaszasz żądanie najpóźniej w dniu, w którym urlop ma się zacząć, a dni te nie są dodatkowe, tylko pochodzą z twojej puli urlopu wypoczynkowego. Zasady zapisują art. 167² i 167³ Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245). Poniżej znajdziesz treść obu przepisów, sposób zgłoszenia, liczenie godzin na części etatu i w dwunastogodzinnym systemie, limit przy zmianie pracy i siedem gotowych przykładów: SMS, mail, pismo, trzy wyliczenia i mail przed rozmową kwalifikacyjną.
Budzik dzwoni o 6.10, w kuchni leje się woda z pękniętej rury, a hydraulik obiecuje przyjazd gdzieś między ósmą a czternastą. Na takie poranki ustawodawca przewidział cztery dni.

SMS do przełożonego: urlop na żądanie od dziś, awaria w mieszkaniu
44 słowaDzień dobry Panie Kierowniku, tu Marta Jasińska z działu reklamacji. Zgodnie z art. 167² Kodeksu pracy żądam udzielenia mi dziś, we wtorek 16 marca 2027 r., 1 dnia urlopu na żądanie. Wracam do pracy jutro o 8.00. Pilne sprawy przejmie Karol z mojego zespołu.
Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV
Co dokładnie mówią art. 167² i 167³
Art. 167² ma dwa zdania. Pierwsze: „Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym” nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Drugie: „Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu”.
Art. 167³ dodaje limit, o którym wiele osób nie wie. Łączny wymiar urlopu na żądanie „nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy”. Zmiana pracy w połowie roku nie odnawia więc puli.
Zielona Linia, urzędowy serwis informacyjny służb zatrudnienia, podsumowuje skutek tak: „Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego.” Jeśli masz 26 dni urlopu i bierzesz 2 dni na żądanie, zostaje ci 24 dni do zaplanowania. Ile dni urlopu masz w ogóle i jak liczy się staż, opisujemy w poradniku o urlopie wypoczynkowym.
| Zasada | Co mówi przepis | Skąd |
|---|---|---|
| ile dni | najwyżej 4 w roku kalendarzowym | art. 167² |
| kiedy zgłosić | najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu | art. 167² |
| kto wybiera termin | pracownik | art. 167² |
| plan urlopów | dni na żądanie nie wchodzą do planu | art. 163 § 1 |
| zmiana pracy w trakcie roku | razem nadal 4 dni u wszystkich pracodawców | art. 167³ |
| skąd się biorą dni | z rocznej puli urlopu wypoczynkowego | Zielona Linia |
| niewykorzystane dni | od 1 stycznia stają się zwykłym urlopem zaległym | Zielona Linia |
Jak zgłosić urlop na żądanie: SMS, mail, telefon, pismo
Kodeks nie wymaga formy pisemnej ani formularza. Zielona Linia wymienia sposoby wprost: żądanie zgłaszasz „pisemnie, za pośrednictwem poczty elektronicznej lub w każdy inny sposób przyjęty u danego pracodawcy” najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Sprawdź regulamin pracy albo zapytaj kadry, jaki kanał jest przyjęty u ciebie. Jeśli żadnego nie ustalono, mail albo SMS do bezpośredniego przełożonego zostawia ślad z godziną.
Praktyczna zasada: wyślij zgłoszenie przed godziną, o której zaczynasz pracę. Przepis mówi o dniu rozpoczęcia urlopu, a zgłoszenie po rozpoczęciu zmiany łatwo potraktować jako nieobecność do wyjaśnienia. Nie musisz podawać powodu. Wystarczy data, liczba dni i informacja, kiedy wracasz. Zgłoszenie złożone telefonicznie warto potwierdzić krótkim mailem tego samego dnia, żeby w aktach została data i treść żądania.

Mail do działu kadr i przełożonej: 2 dni urlopu na żądanie
69 słówTemat: Urlop na żądanie 8–9 kwietnia 2027
Dzień dobry Pani Moniko,
na podstawie art. 167² Kodeksu pracy żądam udzielenia mi urlopu na żądanie w dniach 8 i 9 kwietnia 2027 r. (czwartek i piątek), czyli 2 dni. Wracam do pracy w poniedziałek 12 kwietnia 2027 r.
W tym roku nie korzystałem jeszcze z urlopu na żądanie. Proszę o potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.
Pozdrawiam Łukasz Pietrzak młodszy specjalista ds. płac

Pisemny wniosek o urlop na żądanie, zakład produkcyjny z papierowym obiegiem
62 słowaTychy, 22 czerwca 2027 r.
Renata Majewska operatorka maszyn, zmiana I, nr ewidencyjny 1184
Dział Kadr Zakłady Metalowe „Hartwil” sp. z o.o.
Wniosek o udzielenie urlopu na żądanie
Na podstawie art. 167² Kodeksu pracy żądam udzielenia mi urlopu na żądanie w dniu 22 czerwca 2027 r., w wymiarze 1 dnia. Urlop zostanie zaliczony do mojego urlopu wypoczynkowego za 2027 r.
Renata Majewska
Czy pracodawca może odmówić
Kodeks mówi, że pracodawca „jest obowiązany udzielić” urlopu na żądanie. Zielona Linia wyciąga z tego jasny wniosek: „Pracodawca nie może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie.” W praktyce oznacza to, że nie potrzebujesz zgody na wybrany termin, o ile mieścisz się w limicie 4 dni i zgłosiłeś żądanie na czas.
Dwie rzeczy warto mieć z tyłu głowy. Po pierwsze, urlop na żądanie to nadal urlop wypoczynkowy, więc nie możesz go wziąć, jeśli wyczerpałeś całą roczną pulę. Po drugie, jeśli jesteś chory, właściwą drogą jest zwolnienie lekarskie, a nie urlop. Urlop na żądanie służy sprawom, których nie dało się przewidzieć w planie urlopów.
Jeśli spór dotyczy konkretnej sytuacji, na przykład odmowy w dniu ważnego zlecenia w firmie, porady udziela okręgowy inspektorat Państwowej Inspekcji Pracy. Zielona Linia sama odsyła do PIP po szczegóły.
Urlop na żądanie na części etatu i w systemie dwunastogodzinnym
Liczba dni jest stała dla wszystkich: 4. Zmienia się liczba godzin, które każdy dzień zabiera z twojej puli. Zielona Linia pisze, że urlop na żądanie przysługuje „bez względu na wymiar etatu czy system pracy w jakim jest zatrudniony”, a jeden dzień odejmuje z puli tyle godzin, ile miałeś pracować w tym dniu według grafiku.
| Twój grafik w dniu urlopu na żądanie | Godziny zdjęte z puli za 1 dzień | 4 dni razem |
|---|---|---|
| pełny etat, 8 godzin | 8 | 32 godziny |
| 7/8 etatu, 7 godzin | 7 | 28 godzin |
| 3/4 etatu, 6 godzin | 6 | 24 godziny |
| 1/2 etatu, 4 godziny | 4 | 16 godzin |
| system równoważny, dyżur 12 godzin | 12 | do 48 godzin |
Pracownik na pół etatu nie ma więc mniej dni na żądanie, tylko mniej godzin w każdym z nich. Zielona Linia podaje ten sam rachunek: przy 4 godzinach dziennie cały urlop na żądanie to 16 godzin, czyli 4 dni. Można je wziąć jednorazowo, cztery dni z rzędu, albo w dowolnych częściach, na przykład dwa razy po dwa dni. Jak liczy się godziny samego etatu, wyjaśniamy w poradniku ile godzin ma etat.

Wyliczenie: pół etatu, 4 dni na żądanie w 2027 roku
99 słówPracownik: Jakub Rosół, kasjer, 1/2 etatu, 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku, staż 7 lat.
Krok 1. Roczny urlop wypoczynkowy przy 1/2 etatu i stażu poniżej 10 lat: 10 dni, czyli 80 godzin. Krok 2. Każdy dzień na żądanie zdejmuje z puli 4 godziny, bo tyle Jakub pracuje w dniu urlopu. Krok 3. 4 dni na żądanie: 4 × 4 = 16 godzin. Krok 4. Zostaje do planu urlopów: 80 − 16 = 64 godziny, czyli 16 dni po 4 godziny.
Wynik: Jakub ma w 2027 r. 4 dni na żądanie (16 godzin) i 64 godziny urlopu planowanego.

Wyliczenie: ratowniczka medyczna, dyżur 12 godzin w systemie równoważnym
111 słówPracownica: Iwona Stępień, ratowniczka medyczna, pełny etat, system równoważny, staż 11 lat. Pula roczna: 26 dni, czyli 26 × 8 = 208 godzin.
Krok 1. Żądanie urlopu na dzień dyżuru 12-godzinnego, 3 lutego 2027 r.: z puli schodzi 12 godzin. Krok 2. Drugie żądanie na dzień z dyżurem 8-godzinnym, 19 maja 2027 r.: schodzi 8 godzin. Krok 3. Wykorzystane dni na żądanie: 2 z 4. Wykorzystane godziny: 20. Krok 4. Zostaje: 208 − 20 = 188 godzin urlopu i 2 dni na żądanie do końca 2027 r.
Wynik: limit 4 dni liczy się w dniach, a pula urlopu w godzinach, więc dyżur 12-godzinny zużywa 1 dzień limitu, ale 12 godzin urlopu.
Zmiana pracy w trakcie roku: wspólny limit 4 dni
Art. 167³ łączy wszystkich twoich pracodawców w danym roku. Dlatego, jak podaje Zielona Linia, informację o dniach wykorzystanych na żądanie należy umieścić na świadectwie pracy. Nowy pracodawca odczyta z niego, ile dni na żądanie ci zostało.

Wyliczenie: zmiana pracy 31 maja 2027, ile dni na żądanie u nowego pracodawcy
100 słówPracownik: Adrian Wolny, księgowy. Stary pracodawca: styczeń–maj 2027 r., wykorzystane 3 dni na żądanie (wpisane w świadectwie pracy). Nowy pracodawca: od 1 czerwca 2027 r.
Krok 1. Limit roczny z art. 167³: 4 dni u wszystkich pracodawców razem. Krok 2. Wykorzystane w 2027 r.: 3 dni. Krok 3. Zostaje: 4 − 3 = 1 dzień na żądanie w nowej firmie do 31 grudnia 2027 r. Krok 4. Ten 1 dzień zdejmuje z puli urlopu wypoczynkowego u nowego pracodawcy, ustalonej proporcjonalnie za czerwiec–grudzień.
Wynik: u nowego pracodawcy Adrian może wziąć w 2027 r. już tylko 1 dzień urlopu na żądanie.
Gdy kończysz pracę, porozmawiaj o świadectwie pracy wcześniej, szczególnie jeśli odchodzisz za wypowiedzeniem. Jak liczy się okres wypowiedzenia, opisujemy w poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę.
Co się dzieje z niewykorzystanymi dniami
Dni na żądanie się nie kumulują. Zielona Linia pisze, że jeśli nie wykorzystasz limitu, „z dniem 1 stycznia kolejnego roku urlop ten staje się zwykłym urlopem zaległym”. Nie przepada więc ani godzina urlopu, ale w nowym roku znowu masz tylko 4 dni w trybie na żądanie, nie 6 czy 8.
Zaległy urlop wypoczynkowy pracodawca udziela według art. 168, najpóźniej do 30 września następnego roku. Art. 168 robi przy tym zastrzeżenie dla części urlopu udzielanej na żądanie, a Zielona Linia tłumaczy jego praktyczny skutek: niewykorzystane dni na żądanie nie przechodzą jako dni na żądanie, tylko jako zwykły urlop.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na stronie Urlopy i zwolnienia od pracy opisuje to samo prawo jednym zdaniem: pracownik może wykorzystać 4 dni urlopu na swój wniosek, który pracodawca uwzględnia. Tak samo czytasz art. 167²: termin wybierasz ty.
Cztery elementy każdego zgłoszenia
Niezależnie od kanału, dobre zgłoszenie ma te same cztery elementy. Dzięki nim nikt w kadrach nie musi dopytywać, a ty masz dowód, że zażądałeś urlopu w terminie.
- Wyraźne słowo żądam albo nazwa urlopu, czyli urlop na żądanie. Bez tego zgłoszenie wygląda jak zwykła prośba o urlop, którą pracodawca może rozpatrywać według planu.
- Data albo daty urlopu, z dniem tygodnia. Przy kilku dniach podaj liczbę dni.
- Dzień i godzina powrotu do pracy.
- Informacja, kto przejmuje pilne sprawy, jeśli to możliwe. To nie jest wymóg prawny, ale oszczędza telefonów w dniu wolnym.
Godzina wysłania SMS-a albo maila to twoje zabezpieczenie. Jeśli wysyłasz zgłoszenie bardzo wcześnie rano, nie dzwoń dodatkowo, chyba że w firmie tak przyjęto. Jeśli przełożony nie odpowiada, a w regulaminie pracy jest wskazany inny adresat, na przykład dział kadr albo dyspozytor zmiany, wyślij kopię także tam.
Co pracodawca robi z twoim zgłoszeniem
Po stronie pracodawcy urlop na żądanie zostawia trzy ślady. Pierwszy to ewidencja czasu pracy, w której dzień zostaje oznaczony jako urlop wypoczynkowy. Drugi to licznik urlopu: z puli schodzi tyle godzin, ile miałeś pracować. Trzeci pojawia się dopiero przy końcu zatrudnienia: liczba dni na żądanie wykorzystanych w danym roku trafia do świadectwa pracy, żeby kolejny pracodawca mógł stosować wspólny limit z art. 167³.
Planu urlopów nie trzeba zmieniać. Art. 163 § 1 wyłącza z niego część urlopu udzielaną na żądanie, więc dni zaplanowane na lato pozostają bez zmian, o ile pula urlopu na nie wystarcza. Jeśli po kilku dniach na żądanie zabraknie ci godzin na zaplanowany urlop, porozmawiaj z kadrami o przesunięciu albo skróceniu części planu.
Pierwsza praca: kiedy masz już dni na żądanie
W pierwszej pracy w życiu urlop narasta co miesiąc. Art. 153 § 1 Kodeksu pracy daje 1/12 rocznego wymiaru z upływem każdego miesiąca pracy. Urlop na żądanie bierze się z tej samej puli, więc w pierwszym miesiącu nie masz jeszcze z czego go wziąć.
Przykład liczbowy, bez osobnego bloku: zaczynasz pierwszą pracę na pełnym etacie 1 lutego 2027 roku, przy wymiarze 20 dni. Po 28 lutego masz 1/12 z 20 dni, czyli około 1,67 dnia. Możesz wtedy wziąć 1 dzień na żądanie. Po 31 marca masz około 3,33 dnia, po 30 kwietnia 5 dni. Od drugiego roku pracy pełna pula przychodzi z góry 1 stycznia, a z nią cały limit 4 dni.
Jeśli zmieniasz pracę, a nie zaczynasz pierwszą, ta zasada cię nie dotyczy. U nowego pracodawcy dostajesz urlop proporcjonalny za resztę roku, a limit dni na żądanie liczy się wspólnie, jak w przykładzie wyżej.
Ile płacą za dzień na żądanie
Tyle samo, co za każdy inny dzień urlopu wypoczynkowego. Ministerstwo przypomina, że urlop jest płatny i „pracownikowi przysługuje wynagrodzenie takie jakie otrzymałby gdyby w tym czasie pracował”. Stałe składniki pensji liczy się w wysokości za miesiąc urlopu, a zmienne ze średniej z 3 poprzednich miesięcy.
Dla pracownika ze stałą pensją miesięczną dzień na żądanie nie zmienia więc wypłaty. Zmienia tylko licznik urlopu. Przy pracy na stawce godzinowej albo z dużą częścią premiową warto sprawdzić pasek po miesiącu, w którym brałeś wolne, i porównać go z zasadą średniej.
Pięć sytuacji, w których urlop na żądanie się sprawdza, i dwie, w których nie
Kodeks nie wymienia powodów, więc lista poniżej to praktyka, nie przepis. Dobrze sprawdza się w sytuacjach nagłych, których nie dało się wpisać do planu urlopów:
- awaria w domu: zalanie, brak prądu, wizyta serwisu bez godziny;
- nagła sprawa urzędowa albo sądowa z krótkim terminem;
- opieka nad bliską osobą przez jeden dzień, gdy zawiódł plan B;
- rozmowa kwalifikacyjna albo dzień próbny w innej firmie;
- przeprowadzka, której termin przesunął przewoźnik.
Dwie sytuacje wymagają innej drogi. Choroba to zwolnienie lekarskie, które nie zużywa urlopu. Opieka nad dzieckiem do 14 lat może pójść na osobne zwolnienie od pracy z zachowaniem wynagrodzenia, 16 godzin albo 2 dni w roku, które Zielona Linia opisuje w materiale o uprawnieniach rodzicielskich. Wybierz właściwe narzędzie, a 4 dni na żądanie zostaną na sytuacje, w których nic innego nie pasuje.
Urlop na żądanie a rozmowa kwalifikacyjna
Najczęstszy niezapowiedziany powód wolnego, o którym nikt nie mówi głośno, to rozmowa o nową pracę. Rekruter proponuje termin za dwa dni, a w planie urlopów nie ma wolnego. Urlop na żądanie rozwiązuje to bez tłumaczenia się, bo powodu podawać nie musisz.

Mail do przełożonego: urlop na żądanie w dniu rozmowy kwalifikacyjnej
57 słówTemat: Urlop na żądanie, piątek 15 października 2027
Dzień dobry Panie Tomaszu,
zgodnie z art. 167² Kodeksu pracy żądam udzielenia mi 1 dnia urlopu na żądanie w piątek 15 października 2027 r. W poniedziałek 18 października wracam do pracy o zwykłej godzinie.
Bieżące zgłoszenia klientów przekazałam Pani Oli, a raport tygodniowy wyślę w czwartek.
Pozdrawiam Daria Mikołajczyk
Przed samą rozmową przejrzyj dokumenty, z którymi idziesz: CV, list i odpowiedzi na typowe pytania. Pomogą w tym poradniki rozmowa kwalifikacyjna i pytania na rozmowie kwalifikacyjnej. Jeśli CV wymaga odświeżenia, szablon wypełnisz za darmo, gdy stworzysz CV w kreatorze.
Najczęściej zadawane pytania
Ile dni urlopu na żądanie przysługuje w roku?
Cztery dni w roku kalendarzowym, łącznie u wszystkich pracodawców (art. 167² i 167³ Kodeksu pracy). Dni te pochodzą z puli urlopu wypoczynkowego, nie są dodatkowe.
Do której godziny trzeba zgłosić urlop na żądanie?
Przepis mówi tylko, że najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Bezpieczniej zgłosić żądanie przed rozpoczęciem pracy, w sposób przyjęty w firmie, tak żeby został ślad z godziną.
Czy urlop na żądanie trzeba uzasadnić?
Nie. Kodeks pracy nie wymaga podania przyczyny. Wystarczy wskazać dzień albo dni urlopu i informację, kiedy wracasz.
Czy niewykorzystane dni na żądanie przechodzą na następny rok?
Przechodzą, ale jako zwykły urlop zaległy, nie jako dni na żądanie. W nowym roku masz znowu limit 4 dni.
Czy urlop na żądanie przysługuje na umowie zleceniu?
Nie. Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego, a ten przysługuje tylko pracownikom na umowie o pracę. Na zleceniu dni wolne wynikają z tego, co zapiszesz w umowie, a zasady takiej współpracy opisujemy w poradniku o umowie zleceniu.
Czy w dniu urlopu na żądanie pracodawca może do mnie dzwonić?
Może zadzwonić, ale w dniu urlopu nie masz obowiązku pracować. Odwołać cię z urlopu może tylko w wyjątkowej sytuacji z art. 167 § 1 Kodeksu pracy, gdy twojej obecności wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu, i musi wtedy pokryć koszty odwołania.
Więcej z tej serii
- Dni wolne od pracy: 14 świąt, kalendarz i 7 gotowych wzorów
- Ile godzin ma etat: 1/2, 3/4, pełny etat i 7 przykładów
- Niedziele handlowe: pełny kalendarz, zasady i 7 przykładów
- Urlop bezpłatny: zasady, składki, staż i 7 gotowych wzorów
- Urlop macierzyński: 20 tygodni, zasiłek i 7 gotowych wzorów
- Urlop ojcowski: 2 tygodnie, 12 miesięcy i 7 gotowych wzorów
- Urlop wychowawczy: 36 miesięcy, wniosek i 7 gotowych wzorów
- Urlop wypoczynkowy: 20 czy 26 dni i 7 gotowych przykładów