Urlop wypoczynkowy: 20 czy 26 dni i 7 gotowych przykładów
Urlop wypoczynkowy wynosi 20 dni w roku, jeśli masz mniej niż 10 lat stażu, i 26 dni, jeśli masz co najmniej 10 lat. Warunek: do stażu liczy się nie tylko praca na etacie, ale też szkoła, a od 2026 roku także udokumentowane okresy zlecenia i działalności gospodarczej. Wymiar ustala art. 154 § 1 Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), a okresy nauki art. 155. Na tej stronie znajdziesz tabelę stażu, wymiar dla każdej części etatu, zasady urlopu proporcjonalnego i siedem gotowych przykładów: cztery wyliczenia krok po kroku, od pierwszej pracy po zmianę pracodawcy w połowie roku, oraz trzy pisma i odpowiedzi.
Dwadzieścia czy dwadzieścia sześć dni to różnica sześciu dni wolnego rocznie. Dyplom magisterski daje ich więcej niż niejeden awans, a mało kto o tym pamięta, kiedy podpisuje umowę.

Wyliczenie: magister po 2,5 roku pracy, ile dni urlopu w 2026 roku
121 słówPracownica: Julia Bielak, analityczka, pełny etat. Wykształcenie: studia wyższe ukończone w czerwcu 2023 r. Zatrudnienie: od 1 lipca 2023 r. bez przerw, do 1 stycznia 2026 r. łącznie 2,5 roku.
Krok 1. Art. 155 § 1 pkt 6 Kodeksu pracy: ukończenie szkoły wyższej to 8 lat do stażu urlopowego. Krok 2. Art. 155 § 2: studia skończyła przed zatrudnieniem, więc liczy się 8 lat nauki (okresy nie nakładają się). Krok 3. Staż na 1 stycznia 2026 r.: 8 lat + 2,5 roku pracy = 10,5 roku. Krok 4. Art. 154 § 1 pkt 2: co najmniej 10 lat, więc wymiar to 26 dni.
Wynik: w 2026 r. Julii przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego, czyli 208 godzin przy 8-godzinnej normie dobowej.
Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV
20 czy 26 dni: co mówi art. 154
Art. 152 § 1 zaczyna od zasady: „Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego”. Paragraf 2 dodaje, że nie możesz się tego prawa zrzec. Art. 154 § 1 daje dwa progi: „20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat” oraz „26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat”.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na stronie Urlopy i zwolnienia od pracy opisuje urlop tak: „Urlop wypoczynkowy to coroczna, nieprzerwana i płatna przerwa w wykonywaniu pracy”. Za czas urlopu dostajesz wynagrodzenie takie, jakie dostałbyś, gdybyś pracował.
Prawo do urlopu za dany rok nabywasz z góry, 1 stycznia, jeśli to nie twoja pierwsza praca. Pierwsza praca działa inaczej, o czym niżej.
Co wlicza się do stażu: szkoła, poprzednia praca i od 2026 roku zlecenie
Do stażu urlopowego liczą się trzy grupy okresów.
Pierwsza to wcześniejsza praca na etacie. Art. 154¹ § 1 każe wliczać okresy poprzedniego zatrudnienia, „bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy”. Nie ma znaczenia, czy umowa skończyła się wypowiedzeniem, porozumieniem czy upływem czasu.
Druga to szkoła. Art. 155 § 1 podaje, ile lat daje ukończenie każdej szkoły:
| Ukończona szkoła (art. 155 § 1) | Lata wliczane do stażu |
|---|---|
| zasadnicza lub równorzędna szkoła zawodowa | czas nauki z programu, najwyżej 3 lata |
| średnia szkoła zawodowa | czas nauki z programu, najwyżej 5 lat |
| średnia szkoła zawodowa dla absolwentów szkół zasadniczych | 5 lat |
| średnia szkoła ogólnokształcąca (liceum) | 4 lata |
| szkoła policealna | 6 lat |
| szkoła wyższa | 8 lat |
Lat ze szkół się nie dodaje. Przepis mówi wprost: „Okresy nauki, o których mowa w pkt 1–6, nie podlegają sumowaniu”. Liczysz tylko najkorzystniejszą pozycję, zwykle najwyższą ukończoną szkołę. Jeśli uczyłeś się, pracując, art. 155 § 2 pozwala wybrać korzystniejszą opcję: albo okres pracy w czasie nauki, albo lata za szkołę.
Trzecia grupa jest nowa. Od 2026 roku art. 302¹ Kodeksu pracy, dodany ustawą z 26 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1423), wlicza do okresu zatrudnienia między innymi okresy prowadzenia działalności gospodarczej, za które opłacono składki, oraz okresy „wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług”, jeśli podlegałeś wtedy ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Wlicza się też udokumentowana praca zarobkowa za granicą.
Nowe zasady weszły w życie 1 stycznia 2026 roku u pracodawców z sektora finansów publicznych. U pozostałych pracodawców stosuje się je od pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy. Ustawę ogłoszono 21 października 2025 roku, więc w firmach prywatnych zasada działa od 1 maja 2026 roku. Pracownik zatrudniony w dniu startu nowych przepisów ma 24 miesiące na udokumentowanie tych okresów, inaczej pracodawca ich nie wliczy.
Dowodem jest zaświadczenie z ZUS. Art. 302¹ § 12 stanowi: „Okresy, o których mowa w § 2, potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym”. Wniosek o zaświadczenie składasz elektronicznie, przez profil informacyjny na platformie ZUS, tak jak przewiduje art. 302². Złóż go wcześniej, zanim zaczniesz planować urlop, bo bez zaświadczenia dział kadr nie podniesie ci wymiaru z 20 do 26 dni.

Pismo do działu kadr: zaliczenie okresów zlecenia do stażu urlopowego
96 słówGdynia, 8 czerwca 2026 r.
Szymon Kaczor technik serwisu, dział utrzymania ruchu
Dział Kadr Stocznia Remontowa „Bryza” sp. z o.o.
Wniosek o zaliczenie okresów do okresu zatrudnienia
Na podstawie art. 302¹ § 2 pkt 1 Kodeksu pracy proszę o zaliczenie do mojego okresu zatrudnienia okresu wykonywania umowy zlecenia od 1 marca 2015 r. do 31 sierpnia 2018 r., w którym podlegałem ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
W załączeniu przekazuję zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym za ten okres.
Proszę o ponowne ustalenie wymiaru mojego urlopu wypoczynkowego za 2026 r.
Z poważaniem Szymon Kaczor
Urlop na część etatu: tabela dla 1/4, 1/2, 3/4 i 7/8
Przy niepełnym etacie wymiar liczy się proporcjonalnie. Art. 154 § 2 każe brać za podstawę 20 albo 26 dni i dodaje: „niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia”. Potem urlop zamienia się na godziny, bo art. 154² § 2 mówi, że „jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy”.
| Etat | Staż poniżej 10 lat | Staż co najmniej 10 lat |
|---|---|---|
| 1/4 | 20 × 1/4 = 5 dni, 40 godzin | 26 × 1/4 = 6,5, w górę do 7 dni, 56 godzin |
| 1/2 | 20 × 1/2 = 10 dni, 80 godzin | 26 × 1/2 = 13 dni, 104 godziny |
| 3/5 | 20 × 3/5 = 12 dni, 96 godzin | 26 × 3/5 = 15,6, w górę do 16 dni, 128 godzin |
| 3/4 | 20 × 3/4 = 15 dni, 120 godzin | 26 × 3/4 = 19,5, w górę do 20 dni, 160 godzin |
| 4/5 | 20 × 4/5 = 16 dni, 128 godzin | 26 × 4/5 = 20,8, w górę do 21 dni, 168 godzin |
| 7/8 | 20 × 7/8 = 17,5, w górę do 18 dni, 144 godziny | 26 × 7/8 = 22,75, w górę do 23 dni, 184 godziny |
| pełny | 20 dni, 160 godzin | 26 dni, 208 godzin |
Ministerstwo podaje ten sam rachunek dla połowy etatu: „przy ½ etatu jest to 10 lub 13 dni”. Godziny z tabeli zużywasz tak, jak wynika z grafiku. Jeśli na 3/4 etatu pracujesz codziennie po 6 godzin, jeden dzień wolnego zabiera z puli 6 godzin. Jak liczy się sam etat w godzinach, wyjaśniamy w poradniku ile godzin ma etat.

Wyliczenie: 3/4 etatu, staż 12 lat, urlop w godzinach na 2026 rok
128 słówPracownik: Leszek Domański, recepcjonista, 3/4 etatu, 6 godzin dziennie od poniedziałku do piątku. Staż: 12 lat, więc podstawa to 26 dni (art. 154 § 1 pkt 2).
Krok 1. Proporcja z art. 154 § 2: 26 × 3/4 = 19,5 dnia. Krok 2. Zaokrąglenie w górę do pełnego dnia: 20 dni. Krok 3. Zamiana na godziny (art. 154² § 2): 20 × 8 = 160 godzin. Krok 4. Zużycie: każdy dzień urlopu w dniu pracy zabiera 6 godzin z puli. Krok 5. 160 ÷ 6 = 26 pełnych dni wolnych i 4 godziny w zapasie.
Wynik: Leszek ma 160 godzin urlopu na 2026 r., co przy jego grafiku daje 26 dni wolnych i 4 godziny, które wykorzysta jako część dnia pracy (art. 154² § 4).
Pierwsza praca: 1/12 urlopu za każdy miesiąc
Jeśli zaczynasz pracę po raz pierwszy, nie dostajesz całego urlopu z góry. Art. 153 § 1 mówi, że pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy nabywa prawo do urlopu „z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku”. Od kolejnego roku kalendarzowego prawo nabywasz już z góry, 1 stycznia. Ministerstwo nazywa to wprost: w pierwszym roku urlop nabywa się z dołu, a w kolejnych z góry. Dlatego w pierwszym miesiącu pierwszej pracy nie masz jeszcze ani jednego dnia urlopu, a w styczniu drugiego roku masz od razu całą pulę.

Wyliczenie: pierwsza praca od 1 lipca 2026, absolwent liceum
130 słówPracownik: Igor Sadowski, magazynier, pierwsza praca w życiu, pełny etat od 1 lipca 2026 r. Wykształcenie: liceum ogólnokształcące, 4 lata do stażu (art. 155 § 1 pkt 4), więc podstawa to 20 dni.
Krok 1. Art. 153 § 1: po każdym przepracowanym miesiącu 1/12 z 20 dni. Krok 2. 20 ÷ 12 = 1,67 dnia za miesiąc, czyli około 13,3 godziny. Krok 3. Lipiec–grudzień 2026 to 6 miesięcy: 6 × 20/12 = 10 dni, 80 godzin. Krok 4. Po 31 lipca może wykorzystać około 1,67 dnia, po 31 sierpnia około 3,33 dnia i tak dalej. Krok 5. 1 stycznia 2027 r. nabywa z góry pełne 20 dni na 2027 r. (art. 153 § 2).
Wynik: za 2026 r. Igor ma 10 dni urlopu, narastająco po każdym miesiącu pracy.
Urlop proporcjonalny przy zmianie pracy
Gdy zmieniasz pracę w trakcie roku, urlop dzieli się między pracodawców. Art. 155¹ § 1 pkt 1 daje u dotychczasowego pracodawcy urlop proporcjonalny do okresu przepracowanego u niego w danym roku. U nowego pracodawcy dostajesz proporcję za resztę roku. Art. 155²a ustala jednostkę: miesiąc kalendarzowy pracy to 1/12 rocznego wymiaru, a niepełny miesiąc zaokrągla się w górę do pełnego. Art. 155³ każe zaokrąglić w górę niepełny dzień urlopu.

Wyliczenie: zmiana pracy 30 czerwca na 1 lipca 2026, staż 6 lat
135 słówPracownica: Anna Gawron, specjalistka ds. obsługi klienta, pełny etat, staż 6 lat, więc wymiar roczny 20 dni. Stara firma: do 30 czerwca 2026 r. Nowa firma: od 1 lipca 2026 r., umowa na czas nieokreślony.
Krok 1. Stara firma (art. 155¹ § 1 pkt 1): styczeń–czerwiec to 6 miesięcy, 6/12 × 20 = 10 dni. Krok 2. Nowa firma (art. 155¹ § 1 pkt 2 lit. a): lipiec–grudzień to 6 miesięcy, 6/12 × 20 = 10 dni. Krok 3. Do 30 czerwca Anna wykorzystała w starej firmie 7 dni. Krok 4. Za pozostałe 10 − 7 = 3 dni stara firma wypłaca ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1).
Wynik: w 2026 r. Anna ma 10 dni w starej firmie (7 wykorzystanych, 3 jako ekwiwalent) i 10 dni w nowej, razem 20 dni.
Ten sam mechanizm, art. 155², stosuje się po powrocie z co najmniej miesięcznego urlopu bezpłatnego albo urlopu wychowawczego. Szczegóły każdego z nich opisujemy osobno: urlop bezpłatny i urlop wychowawczy.
Plan urlopów, 14 dni z rzędu i termin do 30 września
Urlop udziela się zgodnie z planem urlopów, a jeśli w firmie go nie ma, w porozumieniu z tobą (art. 163). Na twój wniosek urlop można podzielić. Zielona Linia przypomina o warunku z art. 162: „co najmniej jedna część powinna trwać nie mniej niż 14 dni kalendarzowych”.
Cztery dni z każdej rocznej puli możesz wziąć w trybie na żądanie, bez planu. Zasady tego trybu, łącznie z limitem przy kilku pracodawcach w roku, opisujemy w poradniku o urlopie na żądanie.
Niewykorzystany urlop nie przepada od razu. Art. 168 stanowi: „Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego”. Urlop zaległy za 2026 rok powinieneś więc dostać do 30 września 2027 roku. Ekwiwalent pieniężny zamiast urlopu wypłaca się tylko przy rozwiązaniu albo wygaśnięciu umowy (art. 171 § 1).

Wniosek o urlop wypoczynkowy, 14 dni kalendarzowych w lipcu 2027
80 słówLublin, 1 czerwca 2027 r.
Kinga Wawrzyniak grafik, dział marketingu
Pani Hanna Kowal kierownik działu marketingu Wydawnictwo „Pergamin” sp. z o.o.
Wniosek o urlop wypoczynkowy
Zgodnie z planem urlopów proszę o udzielenie mi urlopu wypoczynkowego od 12 do 23 lipca 2027 r., czyli 10 dni roboczych, za rok 2027. Wraz z sobotą i niedzielą 24–25 lipca daje to 14 kolejnych dni kalendarzowych wypoczynku.
Zastępstwo przy bieżących projektach przejmie Pan Marcin Bąk. Przekazanie plików nastąpi 9 lipca 2027 r.
Kinga Wawrzyniak
Wynagrodzenie za urlop, przesunięcie i odwołanie
Za czas urlopu dostajesz pensję, jakbyś pracował. Ministerstwo wyjaśnia, jak ją liczyć: „Stałe składniki wynagrodzenia bierze się w wysokości przysługującej za miesiąc, w którym korzysta z urlopu”. Składniki zmienne, na przykład premie zależne od wyników czy dodatki za nadgodziny, liczy się ze średniej z 3 miesięcy przed urlopem, a przy dużych wahaniach nawet z 12 miesięcy.
Termin urlopu może się zmienić w dwóch sytuacjach z art. 164. Ty możesz poprosić o przesunięcie z ważnych przyczyn, a pracodawca może przesunąć urlop z powodu szczególnych potrzeb, jeśli twoja nieobecność „spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy”. Przesunięty urlop nadal musisz dostać, najpóźniej w terminie z art. 168.
Odwołanie z urlopu, który już trwa, to wyjątek. Art. 167 § 1 pozwala na nie „tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu”. Pracodawca musi wtedy pokryć koszty, które poniosłeś w bezpośrednim związku z odwołaniem, na przykład za przepadającą rezerwację albo bilet powrotny. Zachowaj rachunki i dołącz je do pisma o zwrot.
Po urlopie macierzyńskim pracodawca nie może odmówić urlopu wypoczynkowego. Art. 163 § 3 mówi: „Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim”. Ta sama zasada dotyczy ojca, który korzysta z urlopu macierzyńskiego. Jak długo trwa sam urlop macierzyński, opisujemy w poradniku o urlopie macierzyńskim.
Urlop przy zmianie pracy i w CV
Urlop wypoczynkowy ma wpływ na twoje dokumenty przy zmianie pracy. Liczba dni wykorzystanych w roku trafia do świadectwa pracy, a nowy pracodawca liczy z niej twój urlop proporcjonalny. W rozmowie warto więc znać dwie liczby: ile dni zostało ci do wykorzystania i od kiedy możesz zacząć. Jeśli odchodzisz za wypowiedzeniem, art. 167¹ pozwala pracodawcy udzielić ci urlopu w okresie wypowiedzenia. Jak liczy się ten okres, opisujemy w poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Odpowiedź na pytanie rekrutera o datę rozpoczęcia, z urlopem w okresie wypowiedzenia
56 słówPytanie: Od kiedy może Pani zacząć?
Odpowiedź: Mam miesięczny okres wypowiedzenia, który kończy się 31 stycznia 2027 r. Obecny pracodawca udzieli mi w tym czasie pozostałych 6 dni urlopu za 2026 r., więc mogę zacząć 1 lutego 2027 r. W CV wpisałam „dostępność od 1 lutego 2027 r.”, żeby ta data była jasna od pierwszego kontaktu.
W CV wystarczy jedna linijka z datą dostępności, bez liczby dni urlopu. Resztę dokumentu ułożysz według poradnika jak napisać CV. Szablon wypełnisz za darmo, kiedy stworzysz CV w kreatorze.
Najczęściej zadawane pytania
Czy studia liczą się do stażu urlopowego?
Tak. Ukończenie szkoły wyższej daje 8 lat stażu (art. 155 § 1 pkt 6). Po dwóch latach pracy po studiach masz więc 10 lat stażu i 26 dni urlopu.
Czy umowa zlecenia daje prawo do urlopu wypoczynkowego?
Nie. Urlop wypoczynkowy przysługuje tylko pracownikom. Od 2026 roku okres zlecenia, w którym podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, może jednak zwiększyć staż i wymiar urlopu na późniejszym etacie.
Do kiedy trzeba wykorzystać urlop zaległy?
Pracodawca powinien udzielić go najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168). Urlop zaległy za 2026 rok wykorzystasz więc do 30 września 2027 roku.
Czy pracodawca może wypłacić pieniądze zamiast urlopu?
Tylko przy rozwiązaniu albo wygaśnięciu umowy o pracę (art. 171 § 1). W trakcie zatrudnienia urlop wykorzystuje się w naturze, a pracownik nie może się go zrzec.
Ile godzin ma jeden dzień urlopu?
Osiem. Art. 154² § 2 Kodeksu pracy mówi, że jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy, więc 20 dni to 160 godzin, a 26 dni to 208 godzin.
Czy w okresie wypowiedzenia muszę wykorzystać urlop?
Tak, jeśli pracodawca ci go udzieli. Art. 167¹ Kodeksu pracy mówi, że w okresie wypowiedzenia pracownik jest obowiązany wykorzystać urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca go udzieli. Wymiar nie może jednak przekroczyć urlopu proporcjonalnego, z wyjątkiem urlopu zaległego.
Więcej z tej serii
- Dni wolne od pracy: 14 świąt, kalendarz i 7 gotowych wzorów
- Ile godzin ma etat: 1/2, 3/4, pełny etat i 7 przykładów
- Niedziele handlowe: pełny kalendarz, zasady i 7 przykładów
- Urlop bezpłatny: zasady, składki, staż i 7 gotowych wzorów
- Urlop macierzyński: 20 tygodni, zasiłek i 7 gotowych wzorów
- Urlop na żądanie: 4 dni w roku i 7 gotowych przykładów
- Urlop ojcowski: 2 tygodnie, 12 miesięcy i 7 gotowych wzorów
- Urlop wychowawczy: 36 miesięcy, wniosek i 7 gotowych wzorów