Wróć do bloga
    Kariera

    Urlop ojcowski: 2 tygodnie, 12 miesięcy i 7 gotowych wzorów

    Autorzy: Opublikowano 8 listopada 2026Zaktualizowano 8 listopada 202612 min czytania

    Urlop ojcowski trwa do 2 tygodni i musisz go wykorzystać, zanim dziecko skończy 12 miesięcy, jednorazowo albo w dwóch częściach po co najmniej tydzień. Warunek: składasz pisemny lub elektroniczny wniosek co najmniej 7 dni przed startem, a wtedy pracodawca musi urlopu udzielić. Zasady zapisuje art. 182³ Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), a za czas urlopu ZUS wypłaca zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy. Poniżej masz treść przepisu, listę wszystkich uprawnień taty w pracy, terminy na konkretnych datach i siedem gotowych wzorów: dwa wnioski, oświadczenie, mail, dwa wyliczenia i wiadomość do nowego pracodawcy.

    Dwa tygodnie to dokładnie tyle, ile potrzeba, żeby nauczyć się składać wózek jedną ręką. Zacznij od wniosku, bo bez niego tych dwóch tygodni nie będzie.

    Gotowy przykład: Wniosek o urlop ojcowski w całości, 14 dni po wyjściu ze szpitala, 81 słów

    Wniosek o urlop ojcowski w całości, 14 dni po wyjściu ze szpitala

    81 słów

    Bydgoszcz, 8 marca 2027 r.

    Tomasz Nowicki specjalista ds. sprzedaży, dział handlowy

    Dział Kadr „Werlin Agro” sp. z o.o.

    Wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego

    Na podstawie art. 182³ § 2 Kodeksu pracy proszę o udzielenie mi urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, w okresie od 15 do 28 marca 2027 r.

    W załączeniu: 1. kopia odpisu skróconego aktu urodzenia syna, Jana Nowickiego, urodzonego 3 marca 2027 r.; 2. oświadczenie, że nie korzystałem dotychczas z urlopu ojcowskiego na to dziecko.

    Tomasz Nowicki

    Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV

    Co mówi art. 182³: wymiar, termin i części

    Art. 182³ § 1 przyznaje urlop „w celu sprawowania opieki nad dzieckiem”. Pracownik, ojciec, ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Przy przysposobieniu termin liczy się od uprawomocnienia postanowienia sądu: 12 miesięcy od tego dnia, najdłużej do 14. urodzin dziecka.

    Paragraf 1¹ pozwala podzielić urlop: wykorzystujesz go „jednorazowo albo” w najwyżej 2 częściach, „z których żadna nie może być krótsza niż tydzień”. Dwa razy po tygodniu tak, dziesięć pojedynczych dni rozrzuconych po roku nie. O drugą część możesz poprosić osobnym wnioskiem, z tym samym 7-dniowym wyprzedzeniem.

    Paragraf 2 ustala procedurę. Wniosek składasz w postaci papierowej lub elektronicznej co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu, dołączasz dokumenty z rozporządzenia, a przepis kończy się zdaniem: „Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.”

    ZasadaTreśćPrzepis
    wymiardo 2 tygodniart. 182³ § 1
    termin przy urodzeniudo ukończenia przez dziecko 12 miesięcyart. 182³ § 1 pkt 1
    termin przy przysposobieniu12 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, najdłużej do 14 lat dzieckaart. 182³ § 1 pkt 2
    części1 albo 2, każda co najmniej tydzieńart. 182³ § 1¹
    wniosekco najmniej 7 dni przed startem, pracodawca musi go uwzględnićart. 182³ § 2
    zasiłek100% podstawy wymiaruZUS
    ochronaod złożenia wniosku do końca urlopuart. 177 § 1

    Uwaga na stare informacje. Strona „Tata w pracy” Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nadal opisuje termin „do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia”. To brzmienie sprzed zmian w Kodeksie pracy. Obowiązujący tekst jednolity z 2026 roku mówi o 12 miesiącach.

    Wniosek: co wpisać i co dołączyć

    Treść wniosku określa ministerialne rozporządzenie o wnioskach związanych z rodzicielstwem (Dz.U. 2025 poz. 322), które w § 17 wymienia dwa elementy wniosku: imię i nazwisko pracownika oraz wskazanie okresu urlopu albo jego części.

    Do wniosku dołączasz trzy rzeczy, z których zwykle potrzebne są dwie:

    • odpis skrócony aktu urodzenia dziecka albo jego kopię, a przy dziecku urodzonym za granicą zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie;
    • przy przysposobieniu kopię prawomocnego postanowienia sądu;
    • oświadczenie, czy korzystałeś już z urlopu ojcowskiego albo jego części.

    Jeśli pracodawca ma własny formularz, użyj go, ale sprawdź, czy zawiera te elementy. Wniosek możesz wysłać mailem, jeśli w firmie tak przyjęto, bo przepis dopuszcza postać elektroniczną.

    Gotowy przykład: Wniosek o urlop ojcowski w dwóch częściach, pierwsza część teraz, 103 słowa

    Wniosek o urlop ojcowski w dwóch częściach, pierwsza część teraz

    103 słowa

    Opole, 20 maja 2027 r.

    Grzegorz Lewandowski kierowca, dział transportu

    Dział Kadr „Kalmar Przewozy” sp. z o.o.

    Wniosek o udzielenie części urlopu ojcowskiego

    Na podstawie art. 182³ § 1¹ i § 2 Kodeksu pracy proszę o udzielenie mi pierwszej części urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia, od 31 maja do 6 czerwca 2027 r. Drugą część, w wymiarze 1 tygodnia, zamierzam wykorzystać w grudniu 2027 r. i złożę o nią osobny wniosek.

    Córka, Maja Lewandowska, urodziła się 12 maja 2027 r.

    W załączeniu kopia odpisu skróconego aktu urodzenia córki i oświadczenie, że nie korzystałem dotychczas z urlopu ojcowskiego na to dziecko.

    Grzegorz Lewandowski

    Gotowy przykład: Oświadczenie ojca dołączane do wniosku o urlop ojcowski, 32 słowa

    Oświadczenie ojca dołączane do wniosku o urlop ojcowski

    32 słowa

    Opole, 20 maja 2027 r.

    Oświadczenie

    Ja, Grzegorz Lewandowski, oświadczam, że dotychczas nie korzystałem z urlopu ojcowskiego ani z jego części na córkę Maję Lewandowską, urodzoną 12 maja 2027 r.

    Grzegorz Lewandowski

    Do kiedy wykorzystać urlop ojcowski: terminy na datach

    Termin z art. 182³ § 1 pkt 1 to ukończenie przez dziecko 12 miesięcy, czyli w praktyce pierwsze urodziny. Ostatni dzień urlopu musi przypaść przed tą datą, a wniosek musi trafić do pracodawcy co najmniej 7 dni przed pierwszym dniem urlopu. Przy dwóch częściach druga też musi się zmieścić przed pierwszymi urodzinami.

    Gotowy przykład: Wyliczenie: ostatni możliwy termin dwóch części urlopu ojcowskiego, 114 słów

    Wyliczenie: ostatni możliwy termin dwóch części urlopu ojcowskiego

    114 słów

    Dziecko: Maja, urodzona 12 maja 2027 r. Pierwsza część: 31 maja–6 czerwca 2027 r. (wykorzystana).

    Krok 1. Granica z art. 182³ § 1 pkt 1: ukończenie przez dziecko 12 miesięcy, czyli 12 maja 2028 r. Krok 2. Druga część musi trwać tydzień i skończyć się przed tą datą. Najpóźniejszy bezpieczny tydzień: od 4 do 10 maja 2028 r. Krok 3. Termin wniosku z art. 182³ § 2: co najmniej 7 dni przed startem, czyli najpóźniej 27 kwietnia 2028 r.

    Wynik: drugą część Grzegorz może wziąć w dowolnym tygodniu do 10 maja 2028 r., jeśli złoży wniosek co najmniej 7 dni wcześniej. Plan na grudzień 2027 r. mieści się w terminie z dużym zapasem.

    Zasiłek za urlop ojcowski: 100% podstawy

    Za czas urlopu ojcowskiego pracodawca nie płaci pensji. Art. 184 Kodeksu pracy odsyła do ustawy zasiłkowej: za okres urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński. Nazwa myli, ale to ten sam rodzaj zasiłku co u matki, liczony z twojego własnego ubezpieczenia i twojej podstawy. Jeśli pracodawca sam wypłaca zasiłki swoim pracownikom, dostaniesz go razem z wypłatą. Jeśli nie, wypłaci go ZUS na podstawie dokumentów przekazanych przez pracodawcę, dlatego wniosek o urlop i akt urodzenia trafiają najpierw do działu kadr. ZUS podaje, że zasiłek za okres ustalony jako okres urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego i urlopu ojcowskiego „przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku”. Podstawę ustala płatnik zasiłku, czyli pracodawca albo ZUS, z twoich wcześniejszych zarobków.

    Gotowy przykład: Wyliczenie ilustracyjne: zasiłek za 14 dni urlopu ojcowskiego, podstawa 6000 zł, 82 słowa

    Wyliczenie ilustracyjne: zasiłek za 14 dni urlopu ojcowskiego, podstawa 6000 zł

    82 słowa

    Ilustracja: podstawa wymiaru zasiłku 6000 zł miesięcznie (kwota przykładowa). Stawka 100% według ZUS.

    Krok 1. Zasiłek za jeden dzień: 6000 zł ÷ 30 = 200 zł. Krok 2. Urlop ojcowski: 14 dni kalendarzowych. Krok 3. 14 × 200 zł = 2800 zł. Krok 4. Pensja za te dni nie przysługuje, więc w miesiącu urlopu zamiast części wynagrodzenia pojawia się zasiłek.

    Wynik: przy podstawie 6000 zł zasiłek za cały urlop ojcowski wynosi około 2800 zł. Twoją podstawę potwierdzi dział płac albo ZUS.

    Urlop ojcowski czy rodzicielski: co wziąć najpierw

    Wielu ojców zastanawia się, czy zacząć od urlopu ojcowskiego, czy od swoich 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Przepisy podpowiadają odpowiedź, bo oba urlopy różnią się trzema rzeczami.

    Pierwsza to pieniądze. Za urlop ojcowski zasiłek wynosi 100% podstawy, a za urlop rodzicielski, w wariancie standardowym, 70%. Druga to termin. Urlop ojcowski musisz wykorzystać do 12. miesiąca życia dziecka, a rodzicielski możesz rozłożyć do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat (art. 182¹c). Trzecia to wniosek. O urlop ojcowski prosisz 7 dni wcześniej, o rodzicielski 21 dni wcześniej (art. 182¹d § 1).

    Z tego wynika prosta kolejność: najpierw urlop ojcowski, bo ma krótszy termin i wyższy zasiłek, a urlop rodzicielski zostaw na czas, gdy pasuje rodzinie, na przykład na koniec urlopu macierzyńskiego partnerki albo na adaptację w żłobku. Pamiętaj, że twoich 9 tygodni rodzicielskiego nie da się przenieść na matkę. Jeśli ich nie weźmiesz, przepadną.

    Oba urlopy możesz też połączyć bez przerwy, jeden po drugim. Wtedy składasz dwa osobne wnioski z dwoma różnymi terminami: wniosek o urlop rodzicielski co najmniej 21 dni przed jego startem, czyli zwykle jeszcze zanim zaczniesz urlop ojcowski.

    Przysposobienie: urlop ojcowski przy adopcji

    Ojciec, który przysposobił dziecko, ma ten sam urlop, ale termin liczy się inaczej. Art. 182³ § 1 pkt 2 daje 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie, najdłużej do ukończenia przez dziecko 14 lat.

    Przykład w liczbach: postanowienie o przysposobieniu dziesięcioletniego chłopca uprawomocniło się 20 września 2027 roku. Urlop ojcowski trzeba wykorzystać do 20 września 2028 roku, bo dziecko skończy 14 lat dopiero później. Gdyby jednak dziecko kończyło 14 lat w czerwcu 2028 roku, termin skróciłby się do jego 14. urodzin.

    Do wniosku dołączasz wtedy kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu, zgodnie z § 17 rozporządzenia o wnioskach. Reszta zasad, w tym 7-dniowy termin wniosku i 100% zasiłku, jest taka sama jak przy urodzeniu dziecka.

    Wszystkie uprawnienia taty w pracy w jednej tabeli

    Urlop ojcowski to tylko jedno z uprawnień ojca. Kodeks pracy daje ich więcej, a każde ma osobny wniosek i termin.

    UprawnienieWymiarPłatnośćPrzepis
    urlop ojcowskido 2 tygodni, do 12. miesiąca życia dzieckazasiłek 100%art. 182³
    urlop rodzicielski, część wyłączna9 tygodni z 41, nieprzenoszalnezasiłek 70%art. 182¹a § 4
    część urlopu macierzyńskiegopo rezygnacji matki po 14 tygodniachzasiłek 100%art. 180 § 4 i § 9
    urlop wychowawczy, część wyłączna1 miesiąc z 36bezpłatnyart. 186 § 4
    zwolnienie na dziecko do 14 lat16 godzin albo 2 dni w rokupełne wynagrodzenieart. 188 § 1
    zwolnienie z powodu siły wyższej2 dni albo 16 godzin w rokupołowa wynagrodzeniaart. 148¹ § 1

    Zwolnienie z art. 188 opisuje ministerstwo słowami samego przepisu: „Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.” Urlop rodzicielski i przejmowanie części urlopu macierzyńskiego opisujemy szczegółowo w poradniku o urlopie macierzyńskim, a miesiąc wychowawczego w poradniku o urlopie wychowawczym.

    Pięć kroków od porodu do pierwszego dnia urlopu

    • Przed porodem uprzedź przełożonego, w jakim okresie planujesz urlop. To nie jest wymóg prawny, ale ułatwia zastępstwo.
    • Po porodzie odbierz odpis skrócony aktu urodzenia albo zachowaj jego kopię.
    • Złóż wniosek z dokumentami co najmniej 7 dni przed pierwszym dniem urlopu, papierowo albo elektronicznie.
    • Zachowaj potwierdzenie złożenia. Od tego dnia działa ochrona z art. 177 § 1.
    • Sprawdź w dziale płac, kto wypłaci zasiłek, pracodawca czy ZUS, i kiedy.

    Jak liczyć 2 tygodnie: dni kalendarzowe, weekendy i święta

    Kodeks mówi o tygodniach, a nie o dniach pracy. Art. 182³ § 3 każe stosować do urlopu ojcowskiego odpowiednio art. 183¹ § 1, według którego „tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym”. Urlop ojcowski liczy się więc w dniach kalendarzowych: 2 tygodnie to 14 kolejnych dni, a tydzień to 7 dni, razem z sobotą, niedzielą i świętem, które wypadnie w środku. Inaczej niż przy urlopie wypoczynkowym, gdzie liczysz tylko dni pracy z grafiku.

    Z tego wynikają dwie praktyczne wskazówki. Najlepiej zacząć urlop w poniedziałek i skończyć w niedzielę, wtedy każdy tydzień urlopu pokrywa pięć dni pracy i weekend. Jeśli zaczniesz w środę, też dostaniesz 14 dni, ale podział na dni pracy i weekendy wypadnie inaczej, zwłaszcza w pracy zmianowej. Przy dwóch częściach każda musi mieć pełne 7 dni, więc nie podzielisz urlopu na przykład na 10 i 4 dni.

    Zasiłek też liczy się za dni kalendarzowe, dlatego w wyliczeniu powyżej mnożymy stawkę dzienną przez 14, a nie przez 10.

    Jak przygotować zespół na twoje dwa tygodnie

    Urlop ojcowski jest twoim prawem, a pracodawca nie może go odmówić. Mimo to dwa tygodnie nieobecności dobrze jest przygotować, bo zwykle wypadają w terminie, którego nie da się wskazać z dokładnością co do dnia. Poród rzadko trzyma się terminu z karty ciąży.

    Wystarczą trzy rzeczy. Po pierwsze, lista spraw, które ktoś musi przejąć, z nazwiskami osób zastępujących. Po drugie, krótka notatka dla klientów albo współpracowników z informacją, do kogo pisać. Po trzecie, ustalenie z przełożonym, czy i jak można się z tobą kontaktować w sprawach pilnych. Nie masz obowiązku odbierać telefonów w czasie urlopu, ale jasna umowa oszczędza nerwów obu stronom.

    Jeśli wiesz, że będziesz chciał drugi tydzień zostawić na później, na przykład na start żłobka, powiedz o tym od razu. Druga część też wymaga wniosku co najmniej 7 dni wcześniej, a im wcześniej zespół zna plan, tym łatwiej ułożyć grafik.

    Ochrona przed zwolnieniem i powrót

    Złożenie wniosku od razu cię chroni. Art. 177 § 1 zakazuje pracodawcy od dnia złożenia wniosku o urlop ojcowski albo jego część do dnia zakończenia urlopu prowadzenia przygotowań do zwolnienia oraz wypowiedzenia i rozwiązania umowy. Wyjątkiem są przyczyny uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne, za zgodą reprezentującego cię związku zawodowego, a także upadłość lub likwidacja pracodawcy.

    Gdy wracasz, art. 186⁴ każe pracodawcy przywrócić cię na to samo stanowisko albo, gdy to niemożliwe, na równorzędne, bez pogorszenia warunków pracy i płacy. Na twój wniosek pracodawca musi też udzielić ci urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie ojcowskim, bo art. 182³ § 3 każe stosować do urlopu ojcowskiego odpowiednio art. 163 § 3. Ile dni masz do dyspozycji, sprawdzisz w poradniku o urlopie wypoczynkowym.

    Gotowy przykład: Mail do przełożonego: zapowiedź urlopu ojcowskiego przed formalnym wnioskiem, 75 słów

    Mail do przełożonego: zapowiedź urlopu ojcowskiego przed formalnym wnioskiem

    75 słów

    Temat: Urlop ojcowski w marcu 2027

    Dzień dobry Pani Ewo,

    termin porodu mamy wyznaczony na początek marca 2027 r. Chcę skorzystać z urlopu ojcowskiego w całości, czyli 2 tygodnie, najpewniej od połowy marca, po wyjściu żony i dziecka ze szpitala.

    Formalny wniosek z aktem urodzenia złożę w kadrach zaraz po porodzie, co najmniej 7 dni przed pierwszym dniem urlopu. Do tego czasu przygotuję przekazanie klientów Pawłowi i rozpiszę terminy dostaw na marzec.

    Pozdrawiam Tomasz Nowicki

    Urlop ojcowski w nowej pracy i w CV

    Art. 182³ nie uzależnia urlopu ojcowskiego od stażu. Jeśli zmieniasz pracę, gdy dziecko ma kilka miesięcy, nadal możesz wziąć urlop u nowego pracodawcy, o ile zmieścisz się w terminie 12 miesięcy i złożysz wniosek 7 dni wcześniej. Warto o tym powiedzieć od razu, przy ustalaniu daty startu, żeby obie strony mogły zaplanować pierwsze tygodnie.

    Gotowy przykład: Wiadomość do nowego pracodawcy: urlop ojcowski w pierwszych miesiącach pracy, 76 słów

    Wiadomość do nowego pracodawcy: urlop ojcowski w pierwszych miesiącach pracy

    76 słów

    Temat: Start 1 września 2027 i urlop ojcowski

    Dzień dobry Pani Karolino,

    dziękuję za ofertę i potwierdzam start 1 września 2027 r. Chcę uprzedzić, że w grudniu zamierzam wykorzystać drugą część urlopu ojcowskiego, tydzień od 13 do 19 grudnia 2027 r. Córka urodziła się 12 maja 2027 r., więc termin mieści się w przepisach.

    Formalny wniosek z dokumentami złożę w listopadzie. Pierwsze tygodnie pracy wykorzystam na wdrożenie, żeby przed urlopem przejąć bieżące sprawy.

    Pozdrawiam Grzegorz Lewandowski

    W CV urlop ojcowski nie wymaga żadnej wzmianki, bo zatrudnienie trwa. Liczy się data, od której możesz zacząć nową pracę, i ona powinna być taka sama w CV, w mailu z CV i w rozmowie. Pozostałe sekcje ułożysz według poradnika jak napisać CV, a szablon wypełnisz za darmo, gdy stworzysz CV w kreatorze.

    Stwórz moje CV

    Najczęściej zadawane pytania

    Ile dni ma urlop ojcowski?

    Do 2 tygodni, czyli 14 dni kalendarzowych. Możesz wziąć je jednorazowo albo w 2 częściach, z których każda trwa co najmniej tydzień (art. 182³ Kodeksu pracy).

    Do kiedy trzeba wykorzystać urlop ojcowski?

    Do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy. Przy przysposobieniu w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu, najdłużej do 14. urodzin dziecka.

    Czy pracodawca może odmówić urlopu ojcowskiego?

    Nie, jeśli złożysz wniosek co najmniej 7 dni przed startem i zmieścisz się w terminie. Art. 182³ § 2 mówi wprost, że pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek.

    Ile płaci ZUS za urlop ojcowski?

    Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru, według informacji ZUS o wysokości zasiłku macierzyńskiego.

    Czy urlop ojcowski zabiera część urlopu matki?

    Nie. Urlop ojcowski jest odrębnym, wyłącznym prawem ojca. Nie skraca urlopu macierzyńskiego ani rodzicielskiego matki.

    Czy na umowie zleceniu mam urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski z Kodeksu pracy dotyczy pracowników. Przy zleceniu z opłacanym dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym zasiłek za okres odpowiadający urlopowi ojcowskiemu może przysługiwać z ZUS, a warunki potwierdzisz w ZUS.

    Więcej z tej serii

    Zacznij swoje CV · Edytor CV. CVBooster for iPhone is on the App Store.

    Follow CVBooster: LinkedIn · Instagram · Facebook · YouTube · Pinterest