Urlop wychowawczy: 36 miesięcy, wniosek i 7 gotowych wzorów
Urlop wychowawczy trwa do 36 miesięcy na jedno dziecko i można go wykorzystać najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Warunek: musisz mieć co najmniej 6 miesięcy zatrudnienia, licząc także poprzednich pracodawców, a każdy z rodziców ma 1 miesiąc, którego nie może oddać drugiemu. Zasady zapisuje art. 186 Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), a treść wniosku rozporządzenie z 11 marca 2025 r. Urlop jest bezpłatny, ale wlicza się do stażu pracy i chroni cię przed zwolnieniem przez cały czas jego trwania.
Na stronie masz tabelę wszystkich terminów, wyliczenie granicy wieku dziecka, podział 36 miesięcy między rodziców, zasady pracy w trakcie urlopu i siedem gotowych wzorów: wniosek, oświadczenie o planach drugiego rodzica, wniosek o obniżenie etatu, zawiadomienie o powrocie, dwa wyliczenia i linijkę do CV.
Zacznijmy od pisma, bez którego urlopu nie dostaniesz.

Wniosek o urlop wychowawczy, pierwsza część, matka po urlopie rodzicielskim
109 słówŁódź, 2 lutego 2027 r.
Agnieszka Pawlak specjalistka ds. kadr i płac
Dział Kadr „Tkalnia Wistula” sp. z o.o.
Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego
Na podstawie art. 186 § 7 Kodeksu pracy proszę o udzielenie mi urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
1. Imię i nazwisko dziecka: Zofia Pawlak, urodzona 14 kwietnia 2026 r. 2. Okres urlopu: od 1 marca 2027 r. do 29 lutego 2028 r., czyli 12 miesięcy. 3. Urlop wychowawczy dotychczas wykorzystany na to dziecko: brak. 4. Liczba części urlopu wychowawczego wykorzystanych dotychczas na to dziecko: 0.
W załączeniu: oświadczenie o okresie, w którym ojciec dziecka zamierza korzystać z urlopu wychowawczego.
Agnieszka Pawlak
Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV
Kto ma prawo do urlopu wychowawczego i na jak długo
Art. 186 § 1 mówi: „Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem”. Do tych 6 miesięcy wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. Zielona Linia dodaje, że prawo przysługuje ci „bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy, rodzaj umowy o pracę oraz wymiar czasu pracy”.
Art. 186 § 2 ustala dwa limity naraz: „Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy”, a urlop udziela się najdłużej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Który limit skończy się pierwszy, ten decyduje. Art. 186 mówi przy tym o rodzicach lub opiekunach dziecka, więc z urlopu może korzystać także opiekun, a wymiar przysługuje rodzicom albo opiekunom łącznie. Jeśli masz więcej dzieci, limit liczy się osobno na każde dziecko, dlatego we wniosku zawsze podajesz imię i nazwisko dziecka, którego urlop dotyczy. Jeśli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga twojej osobistej opieki, art. 186 § 3 pozwala na dodatkowe do 36 miesięcy, najdłużej do 18. urodzin dziecka.
| Zasada | Co mówi Kodeks pracy | Przepis |
|---|---|---|
| staż | co najmniej 6 miesięcy zatrudnienia, z poprzednimi pracodawcami | art. 186 § 1 |
| wymiar | do 36 miesięcy na dziecko, łącznie dla obojga rodziców | art. 186 § 2 i § 3¹ |
| granica wieku | do końca roku kalendarzowego 6. urodzin dziecka | art. 186 § 2 |
| dziecko z niepełnosprawnością | dodatkowo do 36 miesięcy, do 18. urodzin | art. 186 § 3 |
| miesiąc dla każdego rodzica | 1 miesiąc nieprzenoszalny | art. 186 § 4 |
| części | najwyżej 5 | art. 186 § 8 |
| wniosek | co najmniej 21 dni przed startem | art. 186 § 7 |
| wycofanie wniosku | najpóźniej 7 dni przed startem | art. 186 § 7 |
| rezygnacja w trakcie | za zgodą pracodawcy albo z zawiadomieniem 30 dni przed powrotem | art. 186³ |
| staż pracy | okres urlopu wlicza się w dniu jego zakończenia | art. 186⁵ |

Wyliczenie: do kiedy można wziąć urlop wychowawczy na dziecko urodzone 14 kwietnia 2026
110 słówDziecko: Zofia, urodzona 14 kwietnia 2026 r.
Krok 1. Rok, w którym dziecko kończy 6 lat: 14 kwietnia 2032 r., czyli rok 2032. Krok 2. Granica z art. 186 § 2: koniec roku kalendarzowego 6. urodzin, czyli 31 grudnia 2032 r. Krok 3. Okno na urlop: od urodzenia do 31 grudnia 2032 r., mniej więcej 6 lat i 8 miesięcy. Krok 4. Limit wymiaru: 36 miesięcy dla obojga rodziców łącznie. Krok 5. Wniosek o pierwszą część od 1 marca 2027 r. trzeba złożyć najpóźniej 8 lutego 2027 r. (21 dni wcześniej).
Wynik: rodzice Zofii mogą wykorzystać do 36 miesięcy urlopu wychowawczego w dowolnym okresie do 31 grudnia 2032 r.
Podział 36 miesięcy między rodziców
Wymiar przysługuje rodzicom łącznie. Art. 186 § 4 dodaje: „Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego”. Tego miesiąca nie przeniesiesz. W praktyce jeden rodzic może więc wziąć najwyżej 35 miesięcy, a 36. przepada, jeśli drugi go nie wykorzysta.
Pełne 36 miesięcy dla jednego rodzica przewiduje art. 186 § 9 i § 10: gdy drugi rodzic nie żyje, nie ma władzy rodzicielskiej albo został jej pozbawiony, albo gdy dziecko ma jednego opiekuna. Oboje rodzice mogą też korzystać z urlopu jednocześnie, ale razem nadal mają najwyżej 36 miesięcy (art. 186 § 6).
Urlop możesz podzielić na najwyżej 5 części. Liczbę części ustala się według liczby złożonych wniosków (art. 186 § 8), więc każdy nowy wniosek to nowa część, nawet jeśli dotyczy jednego miesiąca.

Wyliczenie: podział urlopu wychowawczego między matkę i ojca, 3 części
124 słowaRodzice: Agnieszka i Michał Pawlakowie, dziecko Zofia urodzona 14 kwietnia 2026 r.
Część 1. Matka: 1 marca 2027 r.–29 lutego 2028 r., 12 miesięcy. Część 2. Ojciec: 1 marca 2028 r.–31 maja 2028 r., 3 miesiące (w tym jego nieprzenoszalny 1 miesiąc). Część 3. Matka: 1 września 2029 r.–31 sierpnia 2030 r., 12 miesięcy.
Krok 1. Wykorzystane razem: 12 + 3 + 12 = 27 miesięcy. Krok 2. Zostaje do limitu 36 miesięcy: 9 miesięcy. Krok 3. Wykorzystane części: 3 z 5. Krok 4. Granica wieku: 31 grudnia 2032 r., więc pozostałe 9 miesięcy można wykorzystać w 2 kolejnych częściach do tego dnia.
Wynik: po trzech częściach rodzice mają jeszcze 9 miesięcy i 2 części, a każdy z nich wykorzystał swój nieprzenoszalny miesiąc.
Wniosek: co musi zawierać i co dołączyć
Wymogi wniosku zawiera rozporządzenie w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem (Dz.U. 2025 poz. 322) wymienia w § 19 pięć elementów wniosku: imię i nazwisko pracownika, imię i nazwisko dziecka, okres urlopu, okres urlopu wykorzystanego dotychczas na to dziecko i liczbę wykorzystanych części.
Do wniosku dołączasz oświadczenie o tym, czy i kiedy drugi rodzic zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie objętym wnioskiem. Jeśli wnioskujesz o dodatkowy urlop na dziecko z niepełnosprawnością, dołączasz kopię orzeczenia.
Termin złożenia to co najmniej 21 dni przed startem, a pracodawca musi urlopu udzielić. Jeśli się spóźnisz, art. 186 § 7¹ mówi, że pracodawca udziela urlopu najpóźniej z dniem upływu 21 dni od złożenia wniosku. Wniosek możesz wycofać najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu. Wycofanie składasz jako oświadczenie w postaci papierowej albo elektronicznej. Po tym terminie zmiana planu wymaga już porozumienia z pracodawcą albo rezygnacji z urlopu na zasadach z art. 186³.

Oświadczenie pracownicy o planach drugiego rodzica, załącznik do wniosku
63 słowaŁódź, 2 lutego 2027 r.
Oświadczenie
Ja, Agnieszka Pawlak, matka Zofii Pawlak urodzonej 14 kwietnia 2026 r., oświadczam, że ojciec dziecka, Michał Pawlak, w okresie od 1 marca 2027 r. do 29 lutego 2028 r. nie zamierza korzystać z urlopu wychowawczego na to dziecko.
Ojciec dziecka zamierza skorzystać z urlopu wychowawczego w okresie od 1 marca do 31 maja 2028 r.
Agnieszka Pawlak
Kolejność urlopów: od porodu do urlopu wychowawczego
Urlop wychowawczy zwykle zaczyna się dopiero po urlopie macierzyńskim i rodzicielskim, choć Kodeks tego nie wymaga. Poniżej typowa kolejność dla dziecka urodzonego 14 kwietnia 2026 roku, przy jednym dziecku i pełnym wykorzystaniu urlopów płatnych.
| Etap | Wymiar | Kto | Płatność |
|---|---|---|---|
| urlop macierzyński | 20 tygodni | matka, część może przejąć ojciec | zasiłek macierzyński z ZUS |
| urlop ojcowski | do 2 tygodni, do 12. miesiąca życia dziecka | ojciec | zasiłek macierzyński z ZUS |
| urlop rodzicielski | do 41 tygodni łącznie, po 9 tygodni wyłącznie dla każdego rodzica | oboje rodzice | zasiłek macierzyński z ZUS |
| urlop wypoczynkowy | według stażu, na wniosek bezpośrednio po macierzyńskim | każdy z rodziców | wynagrodzenie od pracodawcy |
| urlop wychowawczy | do 36 miesięcy łącznie, do końca 2032 r. | oboje rodzice | bezpłatny, możliwy dodatek do zasiłku rodzinnego |
Zasady urlopów płatnych, z wnioskami i stawkami zasiłku, opisujemy w poradnikach o urlopie macierzyńskim i urlopie ojcowskim. Urlop wychowawczy możesz zacząć także wcześniej, na przykład gdy matka wraca do pracy po urlopie macierzyńskim, a ojciec zostaje z dzieckiem na swojej części urlopu wychowawczego.
Ubezpieczenie chorobowe po powrocie
Po urlopie wychowawczym nie musisz od nowa czekać na prawo do zasiłku chorobowego. ZUS na stronie o prawie do zasiłku chorobowego wyjaśnia, że zwykle prawo do zasiłku nabywa się po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia, ale „Do okresu Twojego ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni albo jest spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej jako żołnierz niezawodowy.”
W praktyce oznacza to, że jeśli zachorujesz w pierwszym tygodniu po powrocie, okres sprzed urlopu wychowawczego liczy się do okresu ubezpieczenia. Szczegóły twojej sytuacji potwierdzisz w ZUS albo w dziale płac.
Pieniądze, staż i urlop wypoczynkowy
Urlop wychowawczy jest bezpłatny. Pracodawca nie wypłaca pensji, a stosunek pracy jest zawieszony. Zielona Linia wyjaśnia, że w tym czasie możesz dostać zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, jeśli spełniasz warunki. Serwis podaje kwotę: dodatek „przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie w przypadku, gdy przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego”. O dodatek występujesz do organu, który wypłaca zasiłek rodzinny, czyli zwykle do gminy.
Czas urlopu nie przepada w twoim życiorysie zawodowym. Art. 186⁵ stanowi: „Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze”. Liczy się więc do stażu, od którego zależy wymiar urlopu, okres wypowiedzenia czy nagrody jubileuszowe.
Urlop wypoczynkowy nabyty przed urlopem wychowawczym nie przepada. Zielona Linia pisze, że nie zostanie też proporcjonalnie obniżony z powodu urlopu wychowawczego w tym samym roku, w którym nabyłeś do niego prawo. Inaczej jest w roku powrotu: po co najmniej miesięcznym urlopie wychowawczym dostajesz urlop proporcjonalny za resztę roku, jak u nowego pracodawcy (art. 155² § 1). Jak liczy się taki urlop, pokazujemy w poradniku o urlopie wypoczynkowym.
Praca w trakcie urlopu i obniżony etat zamiast urlopu
Urlop wychowawczy nie zakazuje pracy. Art. 186² § 1 pozwala w tym czasie „podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem”. Jeśli pracodawca ustali, że trwale przestałeś opiekować się dzieckiem, wzywa cię do pracy najpóźniej w ciągu 30 dni od tej wiadomości, z terminem stawienia się nie krótszym niż 3 dni od wezwania.
Zamiast urlopu możesz poprosić o obniżenie wymiaru czasu pracy, do nie mniej niż połowy etatu, w okresie, w którym mógłbyś korzystać z urlopu wychowawczego (art. 186⁷ § 1). Pracodawca musi wniosek uwzględnić. Składasz go 21 dni przed zmianą. Obniżony etat nie zmniejsza wymiaru urlopu wychowawczego, który ci został (art. 186⁷ § 4). Obniżony etat oznacza proporcjonalnie niższą pensję, ale w przeciwieństwie do urlopu zachowujesz wynagrodzenie i pełne ubezpieczenia z tytułu pracy. Jak przeliczyć nowy etat na godziny, pokazujemy w poradniku ile godzin ma etat.

Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy do 3/4 etatu zamiast urlopu wychowawczego
81 słówKatowice, 13 sierpnia 2027 r.
Marcin Żak inżynier jakości, dział produkcji
Dział Kadr „Korvel Automotive” sp. z o.o.
Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy
Na podstawie art. 186⁷ § 1 Kodeksu pracy, jako pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego na syna Antoniego Żaka, urodzonego 3 stycznia 2026 r., proszę o obniżenie mojego wymiaru czasu pracy z pełnego etatu do 3/4 etatu od 6 września 2027 r. do 31 sierpnia 2028 r.
Proponuję pracę od poniedziałku do piątku w godzinach 7.00–13.00.
Marcin Żak
Ochrona przed zwolnieniem i powrót do pracy
Art. 186⁸ § 1 zakazuje pracodawcy wypowiedzenia i rozwiązania umowy od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia urlopu. Przy obniżonym etacie ochrona trwa do powrotu do pełnego wymiaru, najdłużej łącznie 12 miesięcy. Jeśli złożysz wniosek wcześniej niż 21 dni przed startem, ochrona zaczyna się 21 dni przed rozpoczęciem urlopu (art. 186⁸ § 3). Wyjątki to upadłość lub likwidacja pracodawcy oraz przyczyny uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne.
Po urlopie pracodawca dopuszcza cię do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeśli to niemożliwe, na równorzędnym, na warunkach nie gorszych niż przed urlopem (art. 186⁴). Jeśli chcesz wrócić wcześniej, art. 186³ daje dwie drogi: w każdym czasie za zgodą pracodawcy albo po zawiadomieniu go najpóźniej 30 dni przed planowanym powrotem.

Zawiadomienie o rezygnacji z urlopu wychowawczego i powrocie do pracy
57 słówŁódź, 30 października 2027 r.
Agnieszka Pawlak specjalistka ds. kadr i płac
Dział Kadr „Tkalnia Wistula” sp. z o.o.
Zawiadomienie o rezygnacji z urlopu wychowawczego
Na podstawie art. 186³ pkt 2 Kodeksu pracy zawiadamiam, że rezygnuję z urlopu wychowawczego udzielonego mi do 29 lutego 2028 r. i zamierzam podjąć pracę od 3 stycznia 2028 r.
Agnieszka Pawlak
Pięć błędów, które kosztują miesiące urlopu
Przepisy o urlopie wychowawczym są hojne, ale mają kilka pułapek, przez które rodzice tracą część wymiaru albo termin.
- Za dużo wniosków. Każdy wniosek to osobna część, a części jest najwyżej 5. Jeśli planujesz kilka krótkich okresów, połącz je w dłuższe, zanim złożysz pierwszy wniosek.
- Nieprzenoszalny miesiąc drugiego rodzica. Jeśli ojciec nie weźmie ani jednego miesiąca, matka wykorzysta najwyżej 35 z 36 miesięcy.
- Granica wieku. Limit 36 miesięcy kończy się razem z końcem roku 6. urodzin dziecka, nawet jeśli część miesięcy została niewykorzystana.
- Spóźniony wniosek. Pracodawca może wtedy przesunąć start urlopu o tyle, żeby od złożenia wniosku minęło 21 dni.
- Zbyt późne zawiadomienie o powrocie. Bez zgody pracodawcy musisz go uprzedzić najpóźniej 30 dni przed planowanym powrotem.
Przed pierwszym wnioskiem rozpisz cały plan na kartce: daty, kto i ile miesięcy, numer części. Taki plan przyda się też w rozmowie z pracodawcą, bo pokazuje, kiedy wrócisz i na jak długo zespół musi zaplanować zastępstwo.
Przerwa na urlop wychowawczy w CV
Urlop wychowawczy to przerwa w pracy, ale nie w zatrudnieniu. Jeśli w tym czasie szukasz nowej pracy, rekruter zobaczy w CV lukę albo długą pozycję w obecnej firmie. Jedna linijka z datami i informacją, że zatrudnienie trwa, wystarcza. Kursy i zlecenia z tego okresu wpisz jak każde inne doświadczenie. Więcej o pisaniu o sobie znajdziesz w poradniku opis siebie w CV, a na pytania o przerwę przygotujesz się z poradnikiem o rozmowie kwalifikacyjnej.

Linijka w CV: urlop wychowawczy z kursem i zleceniem w trakcie
44 słowa03.2027–12.2027: urlop wychowawczy, zatrudnienie trwa („Tkalnia Wistula” sp. z o.o.). W tym czasie: kurs Excel dla kadr i płac (32 godziny, certyfikat), zlecenie na prowadzenie list płac dla dwóch małych firm, 10 godzin tygodniowo. Dostępność do pracy: od 3 stycznia 2028 r.
Taki zapis odpowiada na trzy pytania, zanim padną: co robiłaś, czy jesteś na bieżąco i od kiedy możesz zacząć. Szablon CV wypełnisz za darmo, gdy stworzysz CV w kreatorze.
Najczęściej zadawane pytania
Czy urlop wychowawczy jest płatny?
Nie. Pracodawca nie płaci w tym czasie wynagrodzenia. Przy spełnieniu kryterium dochodowego możesz dostać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem, według Zielonej Linii 400 zł miesięcznie.
Ile miesięcy urlopu wychowawczego może wziąć jeden rodzic?
Zwykle najwyżej 35 miesięcy, bo 1 miesiąc z 36 jest zarezerwowany dla drugiego rodzica. Pełne 36 miesięcy przysługuje jednemu rodzicowi w sytuacjach z art. 186 § 9 i § 10, na przykład gdy drugi rodzic nie żyje.
Czy ojciec może iść na urlop wychowawczy?
Tak, na tych samych zasadach co matka. Ma też własny, nieprzenoszalny miesiąc urlopu wychowawczego.
Czy urlop wychowawczy liczy się do stażu pracy?
Tak. Art. 186⁵ wlicza go do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w dniu zakończenia urlopu.
Czy mogę pracować na urlopie wychowawczym?
Tak, u swojego albo innego pracodawcy, jeśli nie uniemożliwia to osobistej opieki nad dzieckiem (art. 186² § 1). Możesz też zamiast urlopu poprosić o obniżenie etatu do co najmniej połowy.
Kiedy trzeba złożyć wniosek o urlop wychowawczy?
Co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu (art. 186 § 7). Przy spóźnionym wniosku pracodawca udziela urlopu najpóźniej z upływem 21 dni od złożenia.
Więcej z tej serii
- Dni wolne od pracy: 14 świąt, kalendarz i 7 gotowych wzorów
- Ile godzin ma etat: 1/2, 3/4, pełny etat i 7 przykładów
- Niedziele handlowe: pełny kalendarz, zasady i 7 przykładów
- Urlop bezpłatny: zasady, składki, staż i 7 gotowych wzorów
- Urlop macierzyński: 20 tygodni, zasiłek i 7 gotowych wzorów
- Urlop na żądanie: 4 dni w roku i 7 gotowych przykładów
- Urlop ojcowski: 2 tygodnie, 12 miesięcy i 7 gotowych wzorów
- Urlop wypoczynkowy: 20 czy 26 dni i 7 gotowych przykładów