Umowa o pracę: rodzaje, obowiązkowe elementy i 9 przykładów
Umowa o pracę to umowa, w której wykonujesz pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca płaci ci za to wynagrodzenie. Rodzaj umowy jest jeden z trzech: na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony, i od niego zależą limity oraz zasady rozwiązania. Wszystko to reguluje Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), przede wszystkim art. 22, 25 i 29. Poniżej znajdziesz listę elementów, które musi zawierać każda umowa, tabelę trzech rodzajów umów, zasady jawności wynagrodzeń w rekrutacji i dziewięć gotowych przykładów: od pełnej umowy, przez klauzule, po e-maile do kadr.
Umowę o pracę podpisuje się zwykle w pośpiechu, na rogu biurka, między szkoleniem BHP a odbiorem identyfikatora. Warto poświęcić jej dziesięć minut więcej, bo to jedyny dokument, który przez następne lata rozstrzyga spory.

Wzór 1: umowa o pracę na czas nieokreślony, pełny etat
106 słówUMOWA O PRACĘ NA CZAS NIEOKREŚLONY
zawarta 30 października 2026 r. w Rzeszowie między: Przykładowa Spółka Usługowa Sp. z o.o., ul. Przykładowa 5, 35-001 Rzeszów, reprezentowaną przez Tomasza Kalinowskiego, prezesa zarządu, zwaną dalej Pracodawcą, a Martą Leśniewską, zwaną dalej Pracownikiem.
1. Rodzaj umowy: umowa o pracę na czas nieokreślony. 2. Rodzaj pracy: specjalistka ds. rozliczeń, dział finansowy. 3. Miejsce wykonywania pracy: siedziba Pracodawcy w Rzeszowie. 4. Wymiar czasu pracy: pełny etat. 5. Wynagrodzenie: 6200,00 zł brutto miesięcznie wynagrodzenia zasadniczego oraz premia regulaminowa na zasadach regulaminu wynagradzania. 6. Dzień rozpoczęcia pracy: 2 listopada 2026 r.
Pracownik potwierdza otrzymanie jednego egzemplarza umowy.
Pracodawca: Tomasz Kalinowski Pracownik: Marta Leśniewska
Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV
Definicja: kiedy to jest umowa o pracę
Kodeks pracy definiuje stosunek pracy przez to, jak wygląda praca, a nie przez nazwę umowy. Art. 22 § 1 brzmi: „Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.”
Zaraz potem są dwa zdania, które warto znać na pamięć. Art. 22 § 1¹: „Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.” Art. 22 § 1²: „Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1.” Jeśli więc pracujesz jak etatowiec, a podpisałeś zlecenie, liczy się to, jak naprawdę pracujesz. Czym różni się zlecenie, opisujemy w poradniku o umowie zleceniu.
Pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat (art. 22 § 2). Młodsi mogą pracować na warunkach z działu dziewiątego Kodeksu pracy, czyli przepisów o zatrudnianiu młodocianych.
Trzy rodzaje umów o pracę w jednej tabeli
Art. 25 § 1 jest krótki: „Umowę o pracę zawiera się na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony.” Innych rodzajów umowy o pracę Kodeks nie zna.
| Rodzaj | Najważniejsza reguła | Przepis |
|---|---|---|
| Na okres próbny | do 3 miesięcy; do 1 miesiąca przed umową na czas określony krótszą niż 6 miesięcy; do 2 miesięcy przed umową od 6 do mniej niż 12 miesięcy | art. 25 § 2 i § 2² |
| Na czas określony | łącznie do 33 miesięcy i do trzech umów z tym samym pracodawcą, z wyjątkami | art. 25¹ § 1 i § 4 |
| Na czas nieokreślony | bez limitu czasu, rozwiązanie za porozumieniem, wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia | art. 30 § 1 |
Okres próbny służy, jak mówi art. 25 § 2, „w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy”. Krótsze limity z § 2² strony mogą jednokrotnie wydłużyć, najwyżej o 1 miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (§ 2³). Drugą umowę na okres próbny z tym samym pracownikiem można zawrzeć tylko wtedy, gdy ma on wykonywać inny rodzaj pracy (§ 3). Strony mogą też uzgodnić, że umowa na okres próbny przedłuża się o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, na przykład choroby (§ 2¹). Taki zapis musi być w samej umowie, więc sprawdź go przed podpisaniem: bez niego okres próbny kończy się w dacie wpisanej w umowie, nawet jeśli połowę przechorowałeś.
Przy umowach na czas określony najważniejszy jest limit 33 miesięcy i trzech umów. Szczegółowo, z wzorami pism, opisujemy go w poradniku o podaniu o przedłużenie umowy, więc tu podajemy tylko wyjątki. Art. 25¹ § 4 wyłącza limit dla umów zawartych w celu zastępstwa, pracy dorywczej lub sezonowej, pracy przez okres kadencji oraz gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie. W tym ostatnim przypadku musi zawiadomić okręgowego inspektora pracy w ciągu 5 dni roboczych (art. 25¹ § 5).

Wyliczenie 2: okres próbny przed umową na 8 miesięcy
113 słówSytuacja: pracodawca chce zatrudnić Pawła Rydza jako magazyniera na umowę na czas określony na 8 miesięcy, a najpierw na okres próbny. Krok 1. 8 miesięcy to co najmniej 6 i mniej niż 12 miesięcy, więc stosuje się art. 25 § 2² pkt 2. Krok 2. Okres próbny może trwać najwyżej 2 miesiące. Krok 3. Jednokrotne wydłużenie o najwyżej 1 miesiąc jest możliwe tylko, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (§ 2³). Wynik: umowa na okres próbny od 2 listopada 2026 r. do 1 stycznia 2027 r. (2 miesiące). W umowie trzeba wpisać, na jaki okres strony zamierzają potem zawrzeć umowę na czas określony (art. 29 § 1 pkt 6 lit. b).

Wyliczenie 3: okres próbny przed umową na 4 miesiące
90 słówSytuacja: kawiarnia chce zatrudnić Annę Grabek jako baristkę na sezon, na umowę na czas określony na 4 miesiące. Krok 1. 4 miesiące to mniej niż 6 miesięcy, więc stosuje się art. 25 § 2² pkt 1. Krok 2. Okres próbny może trwać najwyżej 1 miesiąc. Wynik: okres próbny od 1 maja do 31 maja 2027 r., potem umowa na czas określony od 1 czerwca do 30 września 2027 r. Umowa na pracę sezonową nie wlicza się do limitu z art. 25¹ § 1, bo wyłącza ją § 4 pkt 2.
Co musi zawierać umowa o pracę: lista z art. 29
Art. 29 § 1 wymienia elementy obowiązkowe. Umowa określa „strony umowy, adres siedziby pracodawcy”, a także rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:
- rodzaj pracy;
- miejsce lub miejsca wykonywania pracy;
- wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;
- wymiar czasu pracy;
- dzień rozpoczęcia pracy;
- przy umowie na okres próbny: czas jej trwania lub dzień zakończenia, ewentualne przedłużenie o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, a także okres planowanej umowy na czas określony;
- przy umowie na czas określony: czas jej trwania lub dzień jej zakończenia.
Jeśli umowę na czas określony zawarto w jednym z celów wyłączających limit, na przykład na zastępstwo, art. 29 § 1¹ każe wpisać w umowie ten cel lub okoliczności. Wymiar czasu pracy, czyli pełny etat, 3/4 czy 1/2, przelicza się na godziny według zasad opisanych w poradniku ile godzin ma etat. Pamiętaj też o zasadzie z art. 29² § 1: praca na niepełny etat nie może oznaczać gorszych warunków niż u osób na pełnym etacie, z uwzględnieniem proporcjonalności wynagrodzenia. Jeśli w umowie jest kwota poniżej proporcjonalnej części płacy minimalnej, ten zapis jest sprzeczny z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu i pracodawca musi wyrównać różnicę.

Wzór 4: umowa na czas określony na zastępstwo, klauzula celu
98 słówUMOWA O PRACĘ NA CZAS OKREŚLONY
1. Rodzaj umowy: umowa o pracę na czas określony od 1 grudnia 2026 r. do dnia powrotu do pracy Pracownika zastępowanego, nie dłużej niż do 30 listopada 2027 r. 2. Cel zawarcia umowy (art. 25¹ § 4 pkt 1 Kodeksu pracy): zastępstwo pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, na stanowisku asystentki działu sprzedaży. 3. Rodzaj pracy: asystentka działu sprzedaży. 4. Miejsce wykonywania pracy: biuro Pracodawcy w Opolu. 5. Wymiar czasu pracy: pełny etat. 6. Wynagrodzenie: 5300,00 zł brutto miesięcznie wynagrodzenia zasadniczego. 7. Dzień rozpoczęcia pracy: 1 grudnia 2026 r.
Forma umowy i informacja o warunkach zatrudnienia
Art. 29 § 2 zaczyna się od zdania: „Umowę o pracę zawiera się na piśmie.” Jeśli tak się nie stało, pracodawca przed dopuszczeniem do pracy potwierdza na piśmie ustalenia co do stron, rodzaju umowy i jej warunków. Praca bez żadnego papieru od pierwszego dnia nie jest więc zgodna z Kodeksem.
Druga warstwa to informacja o warunkach zatrudnienia z art. 29 § 3. Pracodawca przekazuje ją w postaci papierowej lub elektronicznej, „niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia dopuszczenia pracownika do pracy”. Informacja obejmuje między innymi normę i wymiar czasu pracy, przerwy, odpoczynek, zasady nadgodzin, inne składniki wynagrodzenia, wymiar urlopu, zasady rozwiązania stosunku pracy z długością okresów wypowiedzenia oraz układ zbiorowy, jeśli cię obejmuje. W terminie 30 dni pracodawca informuje też o instytucji zabezpieczenia społecznego, do której trafiają składki.
| Dokument | Termin | Przepis |
|---|---|---|
| Umowa o pracę na piśmie albo pisemne potwierdzenie ustaleń | przed dopuszczeniem do pracy | art. 29 § 2 |
| Informacja o warunkach zatrudnienia (czas pracy, urlop, wypowiedzenie i inne) | do 7 dni od dopuszczenia do pracy | art. 29 § 3 pkt 1 |
| Informacja o instytucji zabezpieczenia społecznego | do 30 dni od dopuszczenia do pracy | art. 29 § 3 pkt 2 |

Wyliczenie 5: termin na informację o warunkach zatrudnienia
91 słówSytuacja: Wiktor Szczygieł zaczął pracę i został dopuszczony do pracy 2 listopada 2026 r. Krok 1. Termin z art. 29 § 3 pkt 1: niepóźniej niż 7 dni od dnia dopuszczenia do pracy. Krok 2. 2 listopada 2026 r. + 7 dni = 9 listopada 2026 r. Krok 3. Termin z art. 29 § 3 pkt 2: 30 dni, czyli do 2 grudnia 2026 r. Wynik: informacja o czasie pracy, urlopie i wypowiedzeniu powinna dotrzeć do 9 listopada 2026 r., a informacja o instytucji zabezpieczenia społecznego do 2 grudnia 2026 r.

Wzór 6: e-mail do kadr o umowę na piśmie przed pierwszym dniem
75 słówTemat: Umowa o pracę przed rozpoczęciem pracy 2 listopada 2026 r.
Dzień dobry,
dziękuję za potwierdzenie zatrudnienia na stanowisku specjalistki ds. rozliczeń od 2 listopada 2026 r. Czy mogę prosić o przesłanie projektu umowy o pracę do 29 października? Chciałabym podpisać ją przed pierwszym dniem pracy, zgodnie z art. 29 § 2 Kodeksu pracy.
Proszę też o informację, kiedy otrzymam informację o warunkach zatrudnienia, w tym o wymiarze urlopu i okresie wypowiedzenia.
Pozdrawiam Marta Leśniewska
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej publikuje na gov.pl pomocnicze wzory dokumentów, w tym plik z wzorem umowy o pracę. Strona w historii zmian wskazuje ostatnią wersję z 1 września 2020 r., więc przed użyciem porównaj wzór z aktualnym art. 25 i art. 29.
Jawność wynagrodzeń: co pracodawca musi powiedzieć, a o co nie może pytać
Od 24 grudnia 2025 r. obowiązuje art. 18³ᶜᵃ Kodeksu pracy, dodany ustawą z 4 czerwca 2025 r. Jego § 1 zaczyna się słowami: „Osoba ubiegająca się o zatrudnienie na danym stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o”, a dalej wymienia wynagrodzenie, „jego początkowej wysokości lub jego przedziale”. Pracodawca przekazuje tę informację w ogłoszeniu o naborze, a jeśli jej tam nie ma, przed rozmową kwalifikacyjną albo najpóźniej przed nawiązaniem stosunku pracy.
Druga zmiana dotyczy pytań. Art. 22¹ § 1 pkt 6 pozwala pracodawcy żądać od kandydata informacji o przebiegu dotychczasowego zatrudnienia, ale „z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach pracy”. Nie musisz więc mówić, ile zarabiasz teraz. Możesz za to podać, ile chcesz zarabiać.

Wzór 7: odpowiedź na pytanie o obecne wynagrodzenie
46 słówDziękuję za pytanie. Zgodnie z art. 22¹ § 1 pkt 6 Kodeksu pracy nie podaję wysokości obecnego wynagrodzenia. Moje oczekiwania na tym stanowisku to 7200 zł brutto miesięcznie przy umowie o pracę na pełny etat. Chętnie porozmawiam o całym pakiecie, w tym o premii i szkoleniach.

Wzór 8: e-mail z prośbą o przedział wynagrodzenia przed rozmową
50 słówTemat: Rozmowa 12 listopada 2026 r., stanowisko koordynatora logistyki
Dzień dobry,
dziękuję za zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną 12 listopada 2026 r. W ogłoszeniu nie znalazłem informacji o wynagrodzeniu. Czy mogą Państwo przekazać początkową wysokość wynagrodzenia lub jego przedział przed rozmową, zgodnie z art. 18³ᶜᵃ Kodeksu pracy?
Z poważaniem Bartosz Ćwik
Jeśli w ogóle zastanawiasz się, jaka kwota jest rozsądna, sprawdź poradnik o najniższej krajowej, gdzie jest dolna granica, i poradnik o średniej krajowej z danymi GUS.
Jak umowa o pracę się kończy
Art. 30 § 1 podaje cztery sposoby: porozumienie stron, wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia i upływ czasu, na który umowa była zawarta. Umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu, a wcześniej może być rozwiązana za wypowiedzeniem (art. 30 § 2). Oświadczenie o wypowiedzeniu albo rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno być złożone na piśmie (art. 30 § 3).
Okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony i określony zależy od stażu u danego pracodawcy. Art. 36 § 1 podaje trzy progi: 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy co najmniej 6 miesiącach i 3 miesiące przy co najmniej 3 latach. Okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę, a w miesiącach w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2¹). Wzory wypowiedzeń znajdziesz w osobnym poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę.
Od 2026 r. do okresu zatrudnienia wlicza się też między innymi okresy umowy zlecenia i działalności gospodarczej ze składkami (art. 302¹), co może wydłużyć staż liczony do okresu wypowiedzenia. Ustawa zmieniająca (Dz.U. 2025 poz. 1423) zastrzega jednak, że nowych okresów nie wlicza się do okresu wypowiedzenia, który już trwał w dniu wejścia przepisów w życie.
Umowa o pracę w CV i w podaniu
W CV nie musisz wpisywać rodzaju umowy przy każdej pracy. Warto za to podać dostępność, czyli kiedy możesz zacząć, a to zależy od okresu wypowiedzenia twojej obecnej umowy. Policz go według art. 36 i wpisz konkretną datę, a nie ogólne „od zaraz” albo „po wypowiedzeniu”. Ogólne zasady CV opisuje artykuł jak napisać CV, a pismo do pracodawcy poradnik o podaniu o pracę. Taką linijkę dodasz od razu, gdy stworzysz CV w kreatorze: wypełnianie każdego ze 148 szablonów i ocena ATS są bezpłatne po zalogowaniu, a za szablony Pro płacisz przy pobieraniu.

Wzór 9: linijka o dostępności w CV, umowa na czas nieokreślony, staż 4 lata
81 słówWyliczenie: zatrudnienie od 1 września 2022 r., czyli co najmniej 3 lata u obecnego pracodawcy, więc okres wypowiedzenia 3 miesiące (art. 36 § 1 pkt 3). Wypowiedzenie złożone 6 listopada 2026 r. Okres w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2¹): biegnie od 1 grudnia 2026 r. i kończy się 28 lutego 2027 r.
Linijka w CV: Dostępność: od 1 marca 2027 r. (okres wypowiedzenia 3 miesiące). Oczekiwania: umowa o pracę na pełny etat.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są rodzaje umów o pracę?
Trzy: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony (art. 25 § 1 Kodeksu pracy). Okres próbny trwa najwyżej 3 miesiące, a krócej, gdy poprzedza krótką umowę na czas określony.
Co musi zawierać umowa o pracę?
Strony, adres siedziby pracodawcy, rodzaj umowy, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy: rodzaj pracy, miejsce, wynagrodzenie ze składnikami, wymiar czasu pracy i dzień rozpoczęcia pracy (art. 29 § 1).
Czy umowę o pracę można zawrzeć ustnie?
Kodeks wymaga formy pisemnej. Jeśli umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca musi przed dopuszczeniem do pracy potwierdzić na piśmie strony, rodzaj umowy i jej warunki.
Ile może trwać umowa na czas określony?
Łącznie do 33 miesięcy i najwyżej trzy umowy z tym samym pracodawcą. Limit nie dotyczy między innymi zastępstwa i pracy sezonowej (art. 25¹ § 4).
Czy pracodawca może zapytać o moje obecne zarobki?
Nie może tego żądać. Art. 22¹ § 1 pkt 6 wyłącza informację o wynagrodzeniu w obecnym i poprzednich stosunkach pracy. Pracodawca musi za to podać kandydatowi wynagrodzenie początkowe lub jego przedział.
Kiedy dostanę informację o warunkach zatrudnienia?
Najpóźniej 7 dni od dopuszczenia do pracy. Informację o instytucji, do której trafiają składki, pracodawca przekazuje w ciągu 30 dni.
Więcej z tej serii
- Ile zarabia fizjoterapeuta: ustawa, dane GUS i 8 przykładów
- Ile zarabia prawnik: dane GUS, stawki i 8 przykładów
- Najniższa krajowa: kwota, stawka godzinowa i 9 przykładów
- Odprawa emerytalna: ile wynosi, jak liczyć i 9 przykładów
- Umowa zlecenie: zasady, składki, emerytura i 9 przykładów
- Średnia krajowa: kwoty GUS, mediana, netto i 8 przykładów