Wróć do bloga
    Kariera

    Umowa o pracę: rodzaje, obowiązkowe elementy i 9 przykładów

    Autorzy: Opublikowano 8 listopada 2026Zaktualizowano 11 listopada 202611 min czytania

    Umowa o pracę to umowa, w której wykonujesz pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca płaci ci za to wynagrodzenie. Rodzaj umowy jest jeden z trzech: na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony, i od niego zależą limity oraz zasady rozwiązania. Wszystko to reguluje Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), przede wszystkim art. 22, 25 i 29. Poniżej znajdziesz listę elementów, które musi zawierać każda umowa, tabelę trzech rodzajów umów, zasady jawności wynagrodzeń w rekrutacji i dziewięć gotowych przykładów: od pełnej umowy, przez klauzule, po e-maile do kadr.

    Umowę o pracę podpisuje się zwykle w pośpiechu, na rogu biurka, między szkoleniem BHP a odbiorem identyfikatora. Warto poświęcić jej dziesięć minut więcej, bo to jedyny dokument, który przez następne lata rozstrzyga spory.

    Gotowy przykład: Wzór 1: umowa o pracę na czas nieokreślony, pełny etat, 106 słów

    Wzór 1: umowa o pracę na czas nieokreślony, pełny etat

    106 słów

    UMOWA O PRACĘ NA CZAS NIEOKREŚLONY

    zawarta 30 października 2026 r. w Rzeszowie między: Przykładowa Spółka Usługowa Sp. z o.o., ul. Przykładowa 5, 35-001 Rzeszów, reprezentowaną przez Tomasza Kalinowskiego, prezesa zarządu, zwaną dalej Pracodawcą, a Martą Leśniewską, zwaną dalej Pracownikiem.

    1. Rodzaj umowy: umowa o pracę na czas nieokreślony. 2. Rodzaj pracy: specjalistka ds. rozliczeń, dział finansowy. 3. Miejsce wykonywania pracy: siedziba Pracodawcy w Rzeszowie. 4. Wymiar czasu pracy: pełny etat. 5. Wynagrodzenie: 6200,00 zł brutto miesięcznie wynagrodzenia zasadniczego oraz premia regulaminowa na zasadach regulaminu wynagradzania. 6. Dzień rozpoczęcia pracy: 2 listopada 2026 r.

    Pracownik potwierdza otrzymanie jednego egzemplarza umowy.

    Pracodawca: Tomasz Kalinowski Pracownik: Marta Leśniewska

    Stwórz moje CVAlbo zacznij od gotowego wzoru CV

    Definicja: kiedy to jest umowa o pracę

    Kodeks pracy definiuje stosunek pracy przez to, jak wygląda praca, a nie przez nazwę umowy. Art. 22 § 1 brzmi: „Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.”

    Zaraz potem są dwa zdania, które warto znać na pamięć. Art. 22 § 1¹: „Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.” Art. 22 § 1²: „Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1.” Jeśli więc pracujesz jak etatowiec, a podpisałeś zlecenie, liczy się to, jak naprawdę pracujesz. Czym różni się zlecenie, opisujemy w poradniku o umowie zleceniu.

    Pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat (art. 22 § 2). Młodsi mogą pracować na warunkach z działu dziewiątego Kodeksu pracy, czyli przepisów o zatrudnianiu młodocianych.

    Trzy rodzaje umów o pracę w jednej tabeli

    Art. 25 § 1 jest krótki: „Umowę o pracę zawiera się na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony.” Innych rodzajów umowy o pracę Kodeks nie zna.

    RodzajNajważniejsza regułaPrzepis
    Na okres próbnydo 3 miesięcy; do 1 miesiąca przed umową na czas określony krótszą niż 6 miesięcy; do 2 miesięcy przed umową od 6 do mniej niż 12 miesięcyart. 25 § 2 i § 2²
    Na czas określonyłącznie do 33 miesięcy i do trzech umów z tym samym pracodawcą, z wyjątkamiart. 25¹ § 1 i § 4
    Na czas nieokreślonybez limitu czasu, rozwiązanie za porozumieniem, wypowiedzeniem lub bez wypowiedzeniaart. 30 § 1

    Okres próbny służy, jak mówi art. 25 § 2, „w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy”. Krótsze limity z § 2² strony mogą jednokrotnie wydłużyć, najwyżej o 1 miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (§ 2³). Drugą umowę na okres próbny z tym samym pracownikiem można zawrzeć tylko wtedy, gdy ma on wykonywać inny rodzaj pracy (§ 3). Strony mogą też uzgodnić, że umowa na okres próbny przedłuża się o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, na przykład choroby (§ 2¹). Taki zapis musi być w samej umowie, więc sprawdź go przed podpisaniem: bez niego okres próbny kończy się w dacie wpisanej w umowie, nawet jeśli połowę przechorowałeś.

    Przy umowach na czas określony najważniejszy jest limit 33 miesięcy i trzech umów. Szczegółowo, z wzorami pism, opisujemy go w poradniku o podaniu o przedłużenie umowy, więc tu podajemy tylko wyjątki. Art. 25¹ § 4 wyłącza limit dla umów zawartych w celu zastępstwa, pracy dorywczej lub sezonowej, pracy przez okres kadencji oraz gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie. W tym ostatnim przypadku musi zawiadomić okręgowego inspektora pracy w ciągu 5 dni roboczych (art. 25¹ § 5).

    Gotowy przykład: Wyliczenie 2: okres próbny przed umową na 8 miesięcy, 113 słów

    Wyliczenie 2: okres próbny przed umową na 8 miesięcy

    113 słów

    Sytuacja: pracodawca chce zatrudnić Pawła Rydza jako magazyniera na umowę na czas określony na 8 miesięcy, a najpierw na okres próbny. Krok 1. 8 miesięcy to co najmniej 6 i mniej niż 12 miesięcy, więc stosuje się art. 25 § 2² pkt 2. Krok 2. Okres próbny może trwać najwyżej 2 miesiące. Krok 3. Jednokrotne wydłużenie o najwyżej 1 miesiąc jest możliwe tylko, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy (§ 2³). Wynik: umowa na okres próbny od 2 listopada 2026 r. do 1 stycznia 2027 r. (2 miesiące). W umowie trzeba wpisać, na jaki okres strony zamierzają potem zawrzeć umowę na czas określony (art. 29 § 1 pkt 6 lit. b).

    Gotowy przykład: Wyliczenie 3: okres próbny przed umową na 4 miesiące, 90 słów

    Wyliczenie 3: okres próbny przed umową na 4 miesiące

    90 słów

    Sytuacja: kawiarnia chce zatrudnić Annę Grabek jako baristkę na sezon, na umowę na czas określony na 4 miesiące. Krok 1. 4 miesiące to mniej niż 6 miesięcy, więc stosuje się art. 25 § 2² pkt 1. Krok 2. Okres próbny może trwać najwyżej 1 miesiąc. Wynik: okres próbny od 1 maja do 31 maja 2027 r., potem umowa na czas określony od 1 czerwca do 30 września 2027 r. Umowa na pracę sezonową nie wlicza się do limitu z art. 25¹ § 1, bo wyłącza ją § 4 pkt 2.

    Co musi zawierać umowa o pracę: lista z art. 29

    Art. 29 § 1 wymienia elementy obowiązkowe. Umowa określa „strony umowy, adres siedziby pracodawcy”, a także rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

    • rodzaj pracy;
    • miejsce lub miejsca wykonywania pracy;
    • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;
    • wymiar czasu pracy;
    • dzień rozpoczęcia pracy;
    • przy umowie na okres próbny: czas jej trwania lub dzień zakończenia, ewentualne przedłużenie o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, a także okres planowanej umowy na czas określony;
    • przy umowie na czas określony: czas jej trwania lub dzień jej zakończenia.

    Jeśli umowę na czas określony zawarto w jednym z celów wyłączających limit, na przykład na zastępstwo, art. 29 § 1¹ każe wpisać w umowie ten cel lub okoliczności. Wymiar czasu pracy, czyli pełny etat, 3/4 czy 1/2, przelicza się na godziny według zasad opisanych w poradniku ile godzin ma etat. Pamiętaj też o zasadzie z art. 29² § 1: praca na niepełny etat nie może oznaczać gorszych warunków niż u osób na pełnym etacie, z uwzględnieniem proporcjonalności wynagrodzenia. Jeśli w umowie jest kwota poniżej proporcjonalnej części płacy minimalnej, ten zapis jest sprzeczny z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu i pracodawca musi wyrównać różnicę.

    Gotowy przykład: Wzór 4: umowa na czas określony na zastępstwo, klauzula celu, 98 słów

    Wzór 4: umowa na czas określony na zastępstwo, klauzula celu

    98 słów

    UMOWA O PRACĘ NA CZAS OKREŚLONY

    1. Rodzaj umowy: umowa o pracę na czas określony od 1 grudnia 2026 r. do dnia powrotu do pracy Pracownika zastępowanego, nie dłużej niż do 30 listopada 2027 r. 2. Cel zawarcia umowy (art. 25¹ § 4 pkt 1 Kodeksu pracy): zastępstwo pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, na stanowisku asystentki działu sprzedaży. 3. Rodzaj pracy: asystentka działu sprzedaży. 4. Miejsce wykonywania pracy: biuro Pracodawcy w Opolu. 5. Wymiar czasu pracy: pełny etat. 6. Wynagrodzenie: 5300,00 zł brutto miesięcznie wynagrodzenia zasadniczego. 7. Dzień rozpoczęcia pracy: 1 grudnia 2026 r.

    Forma umowy i informacja o warunkach zatrudnienia

    Art. 29 § 2 zaczyna się od zdania: „Umowę o pracę zawiera się na piśmie.” Jeśli tak się nie stało, pracodawca przed dopuszczeniem do pracy potwierdza na piśmie ustalenia co do stron, rodzaju umowy i jej warunków. Praca bez żadnego papieru od pierwszego dnia nie jest więc zgodna z Kodeksem.

    Druga warstwa to informacja o warunkach zatrudnienia z art. 29 § 3. Pracodawca przekazuje ją w postaci papierowej lub elektronicznej, „niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia dopuszczenia pracownika do pracy”. Informacja obejmuje między innymi normę i wymiar czasu pracy, przerwy, odpoczynek, zasady nadgodzin, inne składniki wynagrodzenia, wymiar urlopu, zasady rozwiązania stosunku pracy z długością okresów wypowiedzenia oraz układ zbiorowy, jeśli cię obejmuje. W terminie 30 dni pracodawca informuje też o instytucji zabezpieczenia społecznego, do której trafiają składki.

    DokumentTerminPrzepis
    Umowa o pracę na piśmie albo pisemne potwierdzenie ustaleńprzed dopuszczeniem do pracyart. 29 § 2
    Informacja o warunkach zatrudnienia (czas pracy, urlop, wypowiedzenie i inne)do 7 dni od dopuszczenia do pracyart. 29 § 3 pkt 1
    Informacja o instytucji zabezpieczenia społecznegodo 30 dni od dopuszczenia do pracyart. 29 § 3 pkt 2
    Gotowy przykład: Wyliczenie 5: termin na informację o warunkach zatrudnienia, 91 słów

    Wyliczenie 5: termin na informację o warunkach zatrudnienia

    91 słów

    Sytuacja: Wiktor Szczygieł zaczął pracę i został dopuszczony do pracy 2 listopada 2026 r. Krok 1. Termin z art. 29 § 3 pkt 1: niepóźniej niż 7 dni od dnia dopuszczenia do pracy. Krok 2. 2 listopada 2026 r. + 7 dni = 9 listopada 2026 r. Krok 3. Termin z art. 29 § 3 pkt 2: 30 dni, czyli do 2 grudnia 2026 r. Wynik: informacja o czasie pracy, urlopie i wypowiedzeniu powinna dotrzeć do 9 listopada 2026 r., a informacja o instytucji zabezpieczenia społecznego do 2 grudnia 2026 r.

    Gotowy przykład: Wzór 6: e-mail do kadr o umowę na piśmie przed pierwszym dniem, 75 słów

    Wzór 6: e-mail do kadr o umowę na piśmie przed pierwszym dniem

    75 słów

    Temat: Umowa o pracę przed rozpoczęciem pracy 2 listopada 2026 r.

    Dzień dobry,

    dziękuję za potwierdzenie zatrudnienia na stanowisku specjalistki ds. rozliczeń od 2 listopada 2026 r. Czy mogę prosić o przesłanie projektu umowy o pracę do 29 października? Chciałabym podpisać ją przed pierwszym dniem pracy, zgodnie z art. 29 § 2 Kodeksu pracy.

    Proszę też o informację, kiedy otrzymam informację o warunkach zatrudnienia, w tym o wymiarze urlopu i okresie wypowiedzenia.

    Pozdrawiam Marta Leśniewska

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej publikuje na gov.pl pomocnicze wzory dokumentów, w tym plik z wzorem umowy o pracę. Strona w historii zmian wskazuje ostatnią wersję z 1 września 2020 r., więc przed użyciem porównaj wzór z aktualnym art. 25 i art. 29.

    Jawność wynagrodzeń: co pracodawca musi powiedzieć, a o co nie może pytać

    Od 24 grudnia 2025 r. obowiązuje art. 18³ᶜᵃ Kodeksu pracy, dodany ustawą z 4 czerwca 2025 r. Jego § 1 zaczyna się słowami: „Osoba ubiegająca się o zatrudnienie na danym stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o”, a dalej wymienia wynagrodzenie, „jego początkowej wysokości lub jego przedziale”. Pracodawca przekazuje tę informację w ogłoszeniu o naborze, a jeśli jej tam nie ma, przed rozmową kwalifikacyjną albo najpóźniej przed nawiązaniem stosunku pracy.

    Druga zmiana dotyczy pytań. Art. 22¹ § 1 pkt 6 pozwala pracodawcy żądać od kandydata informacji o przebiegu dotychczasowego zatrudnienia, ale „z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach pracy”. Nie musisz więc mówić, ile zarabiasz teraz. Możesz za to podać, ile chcesz zarabiać.

    Gotowy przykład: Wzór 7: odpowiedź na pytanie o obecne wynagrodzenie, 46 słów

    Wzór 7: odpowiedź na pytanie o obecne wynagrodzenie

    46 słów

    Dziękuję za pytanie. Zgodnie z art. 22¹ § 1 pkt 6 Kodeksu pracy nie podaję wysokości obecnego wynagrodzenia. Moje oczekiwania na tym stanowisku to 7200 zł brutto miesięcznie przy umowie o pracę na pełny etat. Chętnie porozmawiam o całym pakiecie, w tym o premii i szkoleniach.

    Gotowy przykład: Wzór 8: e-mail z prośbą o przedział wynagrodzenia przed rozmową, 50 słów

    Wzór 8: e-mail z prośbą o przedział wynagrodzenia przed rozmową

    50 słów

    Temat: Rozmowa 12 listopada 2026 r., stanowisko koordynatora logistyki

    Dzień dobry,

    dziękuję za zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną 12 listopada 2026 r. W ogłoszeniu nie znalazłem informacji o wynagrodzeniu. Czy mogą Państwo przekazać początkową wysokość wynagrodzenia lub jego przedział przed rozmową, zgodnie z art. 18³ᶜᵃ Kodeksu pracy?

    Z poważaniem Bartosz Ćwik

    Jeśli w ogóle zastanawiasz się, jaka kwota jest rozsądna, sprawdź poradnik o najniższej krajowej, gdzie jest dolna granica, i poradnik o średniej krajowej z danymi GUS.

    Jak umowa o pracę się kończy

    Art. 30 § 1 podaje cztery sposoby: porozumienie stron, wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia i upływ czasu, na który umowa była zawarta. Umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu, a wcześniej może być rozwiązana za wypowiedzeniem (art. 30 § 2). Oświadczenie o wypowiedzeniu albo rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno być złożone na piśmie (art. 30 § 3).

    Okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony i określony zależy od stażu u danego pracodawcy. Art. 36 § 1 podaje trzy progi: 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy co najmniej 6 miesiącach i 3 miesiące przy co najmniej 3 latach. Okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę, a w miesiącach w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2¹). Wzory wypowiedzeń znajdziesz w osobnym poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę.

    Od 2026 r. do okresu zatrudnienia wlicza się też między innymi okresy umowy zlecenia i działalności gospodarczej ze składkami (art. 302¹), co może wydłużyć staż liczony do okresu wypowiedzenia. Ustawa zmieniająca (Dz.U. 2025 poz. 1423) zastrzega jednak, że nowych okresów nie wlicza się do okresu wypowiedzenia, który już trwał w dniu wejścia przepisów w życie.

    Umowa o pracę w CV i w podaniu

    W CV nie musisz wpisywać rodzaju umowy przy każdej pracy. Warto za to podać dostępność, czyli kiedy możesz zacząć, a to zależy od okresu wypowiedzenia twojej obecnej umowy. Policz go według art. 36 i wpisz konkretną datę, a nie ogólne „od zaraz” albo „po wypowiedzeniu”. Ogólne zasady CV opisuje artykuł jak napisać CV, a pismo do pracodawcy poradnik o podaniu o pracę. Taką linijkę dodasz od razu, gdy stworzysz CV w kreatorze: wypełnianie każdego ze 148 szablonów i ocena ATS są bezpłatne po zalogowaniu, a za szablony Pro płacisz przy pobieraniu.

    Gotowy przykład: Wzór 9: linijka o dostępności w CV, umowa na czas nieokreślony, staż 4 lata, 81 słów

    Wzór 9: linijka o dostępności w CV, umowa na czas nieokreślony, staż 4 lata

    81 słów

    Wyliczenie: zatrudnienie od 1 września 2022 r., czyli co najmniej 3 lata u obecnego pracodawcy, więc okres wypowiedzenia 3 miesiące (art. 36 § 1 pkt 3). Wypowiedzenie złożone 6 listopada 2026 r. Okres w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2¹): biegnie od 1 grudnia 2026 r. i kończy się 28 lutego 2027 r.

    Linijka w CV: Dostępność: od 1 marca 2027 r. (okres wypowiedzenia 3 miesiące). Oczekiwania: umowa o pracę na pełny etat.

    Stwórz moje CV

    Najczęściej zadawane pytania

    Jakie są rodzaje umów o pracę?

    Trzy: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony (art. 25 § 1 Kodeksu pracy). Okres próbny trwa najwyżej 3 miesiące, a krócej, gdy poprzedza krótką umowę na czas określony.

    Co musi zawierać umowa o pracę?

    Strony, adres siedziby pracodawcy, rodzaj umowy, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy: rodzaj pracy, miejsce, wynagrodzenie ze składnikami, wymiar czasu pracy i dzień rozpoczęcia pracy (art. 29 § 1).

    Czy umowę o pracę można zawrzeć ustnie?

    Kodeks wymaga formy pisemnej. Jeśli umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca musi przed dopuszczeniem do pracy potwierdzić na piśmie strony, rodzaj umowy i jej warunki.

    Ile może trwać umowa na czas określony?

    Łącznie do 33 miesięcy i najwyżej trzy umowy z tym samym pracodawcą. Limit nie dotyczy między innymi zastępstwa i pracy sezonowej (art. 25¹ § 4).

    Czy pracodawca może zapytać o moje obecne zarobki?

    Nie może tego żądać. Art. 22¹ § 1 pkt 6 wyłącza informację o wynagrodzeniu w obecnym i poprzednich stosunkach pracy. Pracodawca musi za to podać kandydatowi wynagrodzenie początkowe lub jego przedział.

    Kiedy dostanę informację o warunkach zatrudnienia?

    Najpóźniej 7 dni od dopuszczenia do pracy. Informację o instytucji, do której trafiają składki, pracodawca przekazuje w ciągu 30 dni.

    Więcej z tej serii

    Zacznij swoje CV · Edytor CV. CVBooster for iPhone is on the App Store.

    Follow CVBooster: LinkedIn · Instagram · Facebook · YouTube · Pinterest